به گزارش حبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»،  یک اشتباه کوچک در مصرف دارو، جابه‌جایی قرص‌ها در بسته‌های بدون برچسب یا مصرف همزمان چند دارو بدون آگاهی از تداخلات احتمالی می‌تواند سلامت افراد را با خطری جدی روبه‌رو کند؛ خطری که کودکان، سالمندان و بیماران دارای داروهای متعدد را بیش از دیگران تهدید می‌کند. همزمان با هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها، کارشناس مرکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم دانشگاه علوم پزشکی شیراز بر ضرورت مصرف صحیح دارو، نگهداری ایمن آن و اقدام سریع در صورت احتمال مسمومیت تأکید کرد.

مسمومیت دارویی؛ خطری پنهان در خانه‌ها که با چند اقدام ساده قابل پیشگیری است

مسمومیت دارویی از جمله حوادث قابل پیشگیری است که ممکن است در هر سن و شرایطی رخ دهد. مصرف نادرست دارو، تغییر خودسرانه مقدار مصرف، اشتباه در زمان یا روش استفاده، مصرف داروی تجویزشده برای دیگران و بی‌توجهی به تداخلات دارویی، از جمله عواملی هستند که می‌توانند احتمال بروز مسمومیت و عوارض جدی را افزایش دهند.

مصرف خودسرانه دارو؛ خطری که نباید دست‌کم گرفته شود

 مولودالسادات وکیلی‌نژاد، با تأکید بر اهمیت آگاهی عمومی در زمینه پیشگیری از مسمومیت‌های دارویی، رعایت دستورهای پزشک و داروساز را یکی از مهم‌ترین راهکارهای حفاظت از سلامت افراد دانست.

وی گفت: مصرف دارو باید بر اساس دستور پزشک یا داروساز انجام شود و افراد نباید بدون دریافت راهنمایی تخصصی، مقدار داروی مصرفی خود را افزایش یا کاهش دهند. همچنین دارویی که برای یک فرد تجویز شده است، لزوماً برای فرد دیگر مناسب نیست و استفاده از آن بدون مشورت با متخصص می‌تواند خطرآفرین باشد.

 کارشناس مرکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم این معاونت، افزود: نکته مهم آن است که داروهای بدون نسخه و فرآورده‌های گیاهی نیز در صورت مصرف نادرست، استفاده بیش از مقدار توصیه‌شده یا تداخل با داروهای دیگر ممکن است عوارض ناخواسته ایجاد کنند. از این رو، تصور بی‌خطر بودن یک فرآورده صرفاً به دلیل در دسترس بودن آن، می‌تواند زمینه‌ساز مصرف نادرست شود.

کودکان و سالمندان؛ گروه‌های نیازمند مراقبت بیشتر

وکیلی نژاد افزود: کودکان، سالمندان و افرادی که به‌طور همزمان چند دارو مصرف می‌کنند، از گروه‌هایی هستند که باید در زمینه پیشگیری از مسمومیت دارویی توجه بیشتری به آنها شود.

وی افزود: در محیط خانه، دسترسی آسان کودکان به داروها و شباهت ظاهری برخی قرص‌ها و بسته‌بندی‌ها می‌تواند احتمال مصرف اشتباه را افزایش دهد. به همین دلیل، نگهداری داروها در محلی امن و دور از دسترس کودکان و خودداری از انتقال آنها به ظروف بدون برچسب، از اقدامات ضروری برای کاهش خطر مسمومیت به شمار می‌رود.

 کارشناس مرکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم معاونت دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: در سالمندان و بیماران دارای نسخه‌های متعدد نیز احتمال اشتباه در مقدار، زمان یا ترتیب مصرف داروها می‌تواند افزایش یابد. تهیه فهرستی به‌روز از داروهای مصرفی و ارائه آن به پزشک و داروساز، به شناسایی تداخلات احتمالی و بررسی ایمنی درمان کمک می‌کند.

داروها را در بسته‌بندی اصلی نگهداری کنیم

وکیلی نژاد افزود نگهداری صحیح داروها یکی از ساده‌ترین و در عین حال مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از مسمومیت است. داروها باید در بسته‌بندی اصلی خود و مطابق شرایط نگهداری درج‌شده روی برچسب یا بروشور قرار گیرند.

وی اظهار کرد: انتقال قرص‌ها و شربت‌ها به ظروف بدون نام و مشخصات، ممکن است باعث اشتباه در شناسایی دارو و مصرف نادرست آن شود. همچنین لازم است خانواده‌ها به تاریخ انقضای داروها توجه کنند و داروهای تاریخ‌گذشته یا داروهایی را که دیگر مورد نیاز نیستند، مطابق دستورالعمل‌های ایمن دفع کنند.

 کارشناس مرکز اطلاع‌رسانی داروها افزود: بازبینی دوره‌ای محل نگهداری دارو در خانه، جدا کردن داروهای مصرفی هر فرد و قرار دادن آنها در محلی امن، می‌تواند احتمال اشتباه و دسترسی ناخواسته کودکان را کاهش دهد.

پیش از مصرف، نام و مقدار دارو را بررسی کنیم

یکی دیگر از اقدامات مهم برای پیشگیری از مسمومیت، بررسی نام دارو، مقدار مصرف، زمان‌بندی و روش صحیح استفاده از آن پیش از هر بار مصرف است. در صورت بروز هرگونه ابهام درباره دستور مصرف، لازم است فرد از پزشک یا داروساز راهنمایی بگیرد و از حدس زدن یا تغییر خودسرانه شیوه مصرف خودداری کند.

افرادی که چند دارو مصرف می‌کنند، باید فهرست داروهای تجویزی، داروهای بدون نسخه و فرآورده‌های گیاهی مورد استفاده خود را در اختیار پزشک یا داروساز قرار دهند. این کار به بررسی تداخلات احتمالی و انتخاب روش درمانی ایمن‌تر کمک می‌کند.

همچنین مصرف همزمان برخی داروها با الکل می‌تواند خطر بروز عوارض و مسمومیت را افزایش دهد. بنابراین، باید هشدارهای درج‌شده در بروشور دارو و توصیه‌های متخصص درباره موارد منع مصرف و تداخلات احتمالی جدی گرفته شود.

در صورت احتمال مسمومیت، منتظر بروز علائم نمانید

در صورت احتمال مصرف اشتباه یا بیش از مقدار تجویزشده دارو، نباید منتظر ظاهر شدن علائم ماند؛ زیرا برخی عوارض ممکن است با تأخیر بروز کنند. اقدام سریع و دریافت راهنمایی تخصصی می‌تواند در کاهش خطر عوارض جدی مؤثر باشد.

در چنین شرایطی، فرد را وادار به استفراغ نکند و بدون توصیه متخصص، دارو، غذا یا ماده دیگری برای خنثی کردن اثر داروی مصرف‌شده به او ندهید. لازم است در اسرع وقت با اورژانس یا مرکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم تماس گرفته شود و دستورهای کارشناسان به‌دقت اجرا شود.

در صورت امکان، بسته‌بندی دارو، نام فرآورده، مقدار احتمالی مصرف‌شده و زمان وقوع حادثه را آماده کنید تا اطلاعات دقیق‌تری در اختیار کارشناسان و نیروهای امدادی قرار گیرد. اگر فرد دچار کاهش سطح هوشیاری، تشنج، اختلال تنفس یا وضعیت وخیم شده است، باید فوراً با اورژانس تماس گرفت.

پیشگیری از مسمومیت از خانه آغاز می‌شود

پیشگیری از مسمومیت دارویی تنها به رعایت دستور مصرف محدود نیست؛ نگهداری ایمن داروها، توجه به تاریخ انقضا، پرهیز از مصرف داروی دیگران و اطلاع‌رسانی دقیق درباره داروهای مصرفی نیز بخش مهمی از این فرآیند است.

سازمان غذا و دارو از خانواده‌ها خواسته است با بازبینی محل نگهداری داروها، دور نگه داشتن آنها از دسترس کودکان و رعایت دقیق دستورهای پزشک و داروساز، در کاهش خطر مسمومیت‌های دارویی مشارکت کنند.

همزمان با هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها، توجه به این نکات ساده می‌تواند از بسیاری از خطاهای قابل پیشگیری جلوگیری کند؛ چراکه مصرف ایمن دارو از آگاهی آغاز می‌شود و در صورت بروز حادثه، اقدام به‌موقع اهمیت تعیین‌کننده‌ای دارد.

انتهای خبر/