کاکایی: حافظ را نمی‌توان به یک چهره فروکاست

قاسم کاکایی، روحانی، عرفان‌پژوه و استاد فلسفه و عرفان اسلامی دانشگاه شیراز، در سخنانی به مناسبت یادروز حافظ گفت: درباره شخصیت و اندیشه حافظ برداشت‌های گوناگون و گاه متضادی وجود دارد، اما او را نمی‌توان به یک چهره فروکاست.

کاکایی با اشاره به اختلاف نظرها درباره حافظ افزود: برخی او را شادخوار و اهل باده و مستی دانسته‌اند و گروهی دیگر حافظ قرآن، عارف یا رندی منتقد ریاکاری معرفی کرده‌اند؛ برای هر یک از این برداشت‌ها نیز شواهدی در دیوان حافظ یافته‌اند.

وی ادامه داد: نمی‌توان این دوگانگی را به دورویی و تصنع حافظ نسبت داد یا چهره‌های متفاوت او را صرفاً به دوره جوانی و پیری‌اش مربوط دانست؛ زیرا چنین تفسیرهایی با برخی تصریحات خود شاعر سازگار نیست.

این استاد دانشگاه با اشاره به نمادهایی چون می، شراب، ساقی و شاهد در شعر حافظ اظهار کرد: این مفاهیم قابلیت تأویل دارند و می‌توان آن‌ها را در کنار محکمات دیوان، مانند دعا، شب‌زنده‌داری و خلوت‌نشینی، فهم کرد.

کاکایی حافظ را فراتر از هنرمندی بزرگ، حکیمی ژرف‌اندیش دانست و گفت: شعر او سرشار از راز و معرفت است و برای فهم لایه‌های پنهان آن باید از خودبینی و خودپرستی عبور کرد.

وی افزود: محرم‌شدن با جهان فکری حافظ با ادعا و تصنع به دست نمی‌آید و نیازمند جهاد اکبر و پاک‌کردن دل است.

کاکایی همچنین از نگارش کتابی با عنوان «مباحثات شیراز در شرح گلشن راز» خبر داد و ابراز امیدواری کرد این اثر از سوی انتشارات «هرمس» منتشر شود.