مجرب: اکسپو پلتفرم برندینگ است؛ بخش خصوصی پاسخگوی سود و زیان خویش است

کریم مجرب، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس در پاسخ به پرسش‌های بهمنی با بیان اینکه این جلسه نه یک مناظره، بلکه تلاشی برای تفاهم و شفاف‌سازی است، گفت: به نفس برگزاری نمایشگاه که در شیراز حداقل هفته‌ای یک‌بار انجام می‌شود نمی‌توان انتقاد کرد؛ شاید به نحوه و کیفیت نقد وارد باشد، اما اصل رویداد یک بستر است.

 وی گفت: منتقدان می‌گویند اگر ناموفق‌ترین رویداد تاریخ استان باشد چه کسی پاسخگوست؟ باید بگویم این نمایشگاه حاصل سرمایه‌گذاری بخش خصوصی است و اگر ناموفق بوده باشد، مدیر همان شرکت به پرسنل و سهامدارانش پاسخ می‌دهد.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس گفت: مگر چه امکانات یا بودجه‌ای از دولت گرفته شده یا کدام فرصت از استان دریغ شده که حاکمیت بخواهد پاسخگوی شکست تجاری آن باشد؟ دستگاه دولتی تنها نقش تسهیل‌گری و هماهنگی داشته و حتی پول آب معدنی روی میز هم متعلق به اداره کل صمت نیست.

اکسپو بستری برای معرفی پویایی اقتصاد است

مجرب با تشریح واژه اکسپو افزود: اکسپو مخفف اکسپورت نیست که صرفاً متمرکز بر صادرات باشد؛ اکسپو یک پلتفرم یا سکو برای برندینگ و معرفی پویایی اقتصادی است.

 وی ادامه داد: وقتی استانی نشان دهد حوزه اقتصادی فعالی دارد، سرمایه‌گذار داخلی و خارجی ترغیب می‌شود. در اکسپو سالن فرمانداری‌ها تعبیه شده تا تمام نقاط استان پتانسیل‌های سرمایه‌گذاری خود را به نمایش بگذارند.

مدیرکل صنعت، معدن و تجارت فارس افزود: وقتی هیئت خارجی دعوت می‌شود، هر فرد غیرایرانی را نمی‌گوییم هیئت؛ بلکه ورود آن‌ها از طریق تایید اتاق بازرگانی مبدأ و رایزن بازرگانی کشورمان انجام می‌شود؛ اگرچه علاوه بر آمار رسمی، افرادی هم با هزینه شخصی و خارج از ثبت‌نام به شیراز آمدند.

مجرب درباره انعقاد قراردادها گفت: قرارداد B2B در دو سه روز نمایشگاه امضا نمی‌شود و اعلام هرگونه آمار ریالی قرارداد در زمان نمایشگاه غلط است؛ چرا که عقد قرارداد مستلزم ارسال نمونه، تایید آزمایشگاه‌های مبدأ و مقصد، چانه‌زنی قیمت، بررسی‌های حقوقی و مالی و مباحث پولشویی است که حداقل دو تا سه ماه زمان می‌برد.

وی گفت: رویداد فقط بستر آشنایی است؛ کمااینکه سال گذشته به بیش از ۱۰۰ مجموعه بزرگ صنعتی کشور دعوت‌نامه دادیم و برای نمونه، شرکت بزرگی نظیر «کرون» آمد و بعدها سه قرارداد در حوزه رب گوجه‌فرنگی در شیراز منعقد کرد. همچنین در سالن دانش‌بنیان‌ها و دانشگاه‌ها بیشترین ارتباطات شکل گرفت و شرکت‌های فناور با مدیران بزرگی که دسترسی به آن‌ها در تهران بسیار دشوار بود ارتباط مستقیم گرفتند.

مدیرکل صمت فارس تصریح کرد: حتی اگر هیچ قراردادی هم بسته نشده باشد، برندینگ شیراز و درآمدهای ناشی از توریسم اقتصادی برای شهر عایدی داشته است. ضمن اینکه طبق سامانه مجوزها (mojavez.ir)، استان فارس در صدور جواز تأسیس رتبه اول کشور و در پروانه‌های بهره‌برداری رتبه دوم کشور را کسب کرد که بخشی از این تحرک می‌تواند ثمره فضای ایجادشده توسط اکسپو باشد.

افشون: ضرورت سیاست‌های توسعه‌ای ضدچرخه و اصلاح ادراک ریسک

افشون مدیرکل دفتر جذب و سرمایه‌گذاری استانداری در تحلیل اقتصادی رویداد بیان داشت: اگر معیار موفقیت را الزاماً امضای قرارداد در داخل نمایشگاه قرار دهیم، دستگاه‌ها را به سمت آمارسازی‌های صوری سوق داده‌ایم. در نظریه‌های مدرن رشد اقتصادی، ما دو چرخه رونق و رکود داریم.

وی گفت: وظیفه حاکمیت در شرایط فشار و رکود، همراهی با رکود نیست؛ بلکه باید سیاست توسعه‌ای ضدچرخه در پیش بگیرد و محرک‌های نهادی ایجاد کند تا بخش خصوصی به آینده امیدوار بماند. برگزاری اکسپو ارسال سیگنال صریح ثبات و امنیت اقتصادی به سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی است.

مدیرکل دفتر جذب و سرمایه‌گذاری استانداری بیان کرد: با پیوند تاب‌آوری اقتصادی به امنیت ملی افزود: هدف دشمن در مناقشات، فلج‌سازی تولید و ایجاد ناامنی روانی است؛ شکستن این تصویر وظیفه همگانی است.

افشون گفت: ما با بهینه‌یابی نامحدود مواجه نیستیم، بلکه در شرایط محدودیت‌ها عمل می‌کنیم. سرمایه‌گذاری صرفاً وظیفه قوه مجریه نیست؛ همه ارکان حاکمیت، قضا، قانون‌گذار و رسانه باید پشت کار باشند. ما باید از دیپلماسی سیاسی محض به سمت دیپلماسی اقتصادی پایدار حرکت کنیم؛ همان‌گونه که چین علیرغم اختلافات سیاسی با آمریکا منافع اقتصادی مشترک تعریف می‌کند. کارکرد دیگر اکسپو، اصلاح ادراک ریسک است. وقتی رسانه‌های دشمن فضای کشور را ناامن نشان می‌دهند، نمایشگاه این تصویر را می‌شکند.

وی گفت: سرمایه‌گذاری فرایندی زمان‌بر است؛ اداره صمت مجوز می‌دهد، اما تأمین آب، برق، گاز و تسهیلات برعهده دستگاه‌های دیگر است. مطالبه‌گران باید مطالبه کنند که چرا زیرساخت فلان مجوز عملیاتی نشده، نه اینکه مانع فعالیت‌های توسعه‌ای و دیپلماسی تجاری شوند.

وی خاطرنشان کرد: برگزاری اکسپو در شیراز جریانی ساختارشکنانه ایجاد کرد به طوری که امروز سایر استان‌ها نیز به دنبال راه‌اندازی اکسپوی اختصاصی خود هستند و رویداد فارس جنبه ملی یافته است. همچنین همکاران ما در حال تدوین شاخص‌هایی برای پایش مستمر نتایج بعد از اکسپو هستند و دستگاه‌های دولتی پاسخگوی سرمایه‌گذاران خواهند بود.

دوقزلو: شیراز موفق‌تر از تهران و اصفهان؛ رونق بازار وکیل و نبود کمبود کالا در بحران

دکتر دوقزلو با گلایه از زمان‌بندی انتقادات گفت: امروز در مهرماه هستیم؛ اگر نقدی بود باید زودتر مطرح می‌شد تا در فرآیند اجرا به کار آید، نه در آستانه رویداد. با این حال، به اذعان مسئولان کشوری، برگزاری دوره قبل شیراز به‌مراتب منسجم‌تر و بهتر از تهران و اصفهان بوده است. البته این تجربه اول ما بود و طبیعی است که اشکالاتی وجود داشته باشد.

وی با اشاره به آثار ملموس نمایشگاه اظهار داشت: نتایج کوتاه‌مدت رویداد کاملاً آشکار بود؛ حتی یکی از کسبه بازار وکیل به صراحت از رونق بی‌سابقه فروش مغازه‌اش در ایام اکسپو سخن می‌گفت و پیگیر زمان برگزاری دوره بعدی بود. نکته مهم‌تر این است که ما این رویداد را در شرایط نیمه‌جنگی و تهدید برگزار کردیم؛ شرایطی که خیلی‌ها شانه خالی می‌کردند اما فارس ایثارگری کرد.

دوقزلو گفت: ما در هفته دولت بیشترین افتتاحیه‌های عمرانی و اقتصادی را در کل کشور داشتیم. در شرایطی که میزبان جمعیت بسیار زیادی از مهمانان استان‌های جنوبی بودیم، همین مراودات تجاری اکسپو و تبادلات شکل‌گرفته باعث شد تا هیچ‌گونه کمبود کالایی در بازار استان احساس نشود. اگرچه گرانی ناشی از تورم وجود دارد، اما بازار شیراز کمبود کالا نداشت و مسیرهای تجاری تازه‌ای باز شد. رسانه‌ها باید این دستاوردهای غرورآفرین را به افکار عمومی منتقل کنند.

عبداللهی فعال اقتصادی تجاری: لزوم سامانه ثبت سرنخ‌ها و توجه به توان‌یابان

عبداللهی با اشاره به اینکه پیگیری‌های پس از نمایشگاه ذاتاً متوجه خود شرکت‌هاست و دخالت حاکمیت تنها زمان بروز موانع معنا دارد، اظهار داشت: با این حال، نقد آقای بهمنی درباره شفافیت آماری کاملاً وارد است. هرچه در اینترنت جستجو کردم آمار دقیقی از دستاوردهای سال قبل نیافتم.

انتشار اینفوگرافیک و آمارهای تجمیعی (مثلاً اعلام اینکه در صنایع غذایی فلان تعداد تفاهم حاصل شده) هم به برندینگ نمایشگاه کمک می‌کند و هم چراغ راه سال‌های آینده است. علاوه بر این، پیشنهاد می‌کنم یک نماینده تسهیل‌گر از نهادهای حاکمیتی (استانداری یا صمت) در محل نمایشگاه مستقر شود تا مشکلات لحظه‌ای غرفه‌داران را حل کند.

وی ادامه داد: در کشورهای پیشرفته نظیر چین، پلتفرم‌های دیجیتالی برای ثبت دقیق سرنخ‌های تجاری (Leads) و تعداد مراجعان غرفه‌ها طراحی شده که می‌توان از آن الگو گرفت. همچنین باید مشخص شود اداره کل کار، تعاونی‌ها و مشاغل خانگی چه نقشی دارند؟ به عنوان مثال، مجموعه حمایتی «توان» در استان فارس که با افراد دارای معلولیت جسمی و حرکتی کار می‌کند و محصولات فاخری دارد، آیا غرفه و فضایی برای حضور خواهد داشت؟ و آیا بستری برای حضور و آشنایی نوجوانان علاقه‌مند به تجارت فراهم شده است یا خیر؟

سمتی معاون شرکت نمایشگاه‌های بین‌المللی فارس: افزایش فضا به ۲۵ هزار متر و رشد تقاضای ملی

مهندس سمتی با ارائه گزارش آماری دقیق گفت: در دوره نخست، ۲۴۰ مهمان خارجیِ رسمی با تایید وزارت امور خارجه و وزارت صمت پذیرش و در هتل‌ها مستقر شدند و علاوه بر آنان، بیش از ۳۰ بازرگان خارجی بدون ثبت‌نام قبلی و با آگاهی شخصی در شیراز حضور یافتند. فضای نمایشگاهی در سال گذشته ۶ هزار مترمربع با ۱۶۰ غرفه بود، اما برای دوره جدید با ایجاد سالن‌های موقت، فضا به بیش از ۲۵ هزار مترمربع توسعه یافته است. تاکنون حضور فعالان ۷ کشور قطعی شده و بیش از ۱۵۰ نفر تایید نهایی شده‌اند و پرونده ۲۲ الی ۲۳ نفر دیگر در حال بررسی است و هدف‌گذاری ما جذب بیش از ۵۰۰ تا ۶۰۰ مهمان است.

وی با اشاره به چالش‌های تورمی افزود: افزایش زمان نمایشگاه از ۴ به ۶ روز و رشد نرخ هتل‌ها هزینه‌ها را سنگین‌تر کرده، اما موجب ماندگاری و رونق اقتصادی بیشتر استان می‌شود. سال گذشته تنها ۳ استان متقاضی برگزاری اکسپو در سازمان توسعه تجارت بودند، اما پس از موفقیت شیراز، امسال ۸ الی ۹ استان صف کشیده‌اند که این نشان از افتخارآفرینی الگوی فارس دارد.

سمتی ادامه داد: در خصوص جزئیات قراردادها باید تأکید کنم مبالغ مالی جزو اسرار تجاری شرکت‌های خصوصی است و جایی ثبت رسمی ریالی نمی‌شود؛ اما ارتباطات بی‌شماری شکل گرفت و به عنوان مثال در حوزه دانش‌بنیان، شرکت‌ها توانستند با غول‌های صنعتی کشور که هیچ‌گاه به آن‌ها دسترسی نداشتند قراردادهای مهمی منعقد کنند. همچنین در حاشیه نمایشگاه کارگاه‌های آموزشی، میزهای خدمت و دوره‌های تخصصی دایر خواهد بود.

گردشگری نباید صرفاً در بناهای تاریخی خلاصه شود

در ادامه نشست: زارع پژوهشگر گردشگری با اشاره به تجربیات بین‌المللی خود در بررسی مدل توسعه روستایی هلند و صنعت توریسم سلامت و فیلم‌سازی ترکیه گفت: گردشگری نباید صرفاً در بناهای تاریخی خلاصه شود

وی گفت: «گردشگری رویداد» طول اقامت مسافران را در شیراز بالا می‌برد. صنعت گردشگری مثل شیشه حساس و شکننده است و در شرایط ناامنی‌های منطقه‌ای، جذب این حجم از هیئت‌های خارجی در شیراز کاری بزرگ و ستودنی است و سبب رونق عینی اصنافی چون بازار وکیل شده است.

خاکی فعال اقتصادی:ضمن تأیید ضرورت این رویداد در شرایط نبرد اقتصادی، بیان داشت: ای‌کاش بستری فراهم می‌شد تا پیش از این، پتانسیل‌های سرمایه‌گذاری تک‌تک شهرستان‌های فارس احصا و دسته‌بندی می‌شد تا هیئت‌های ورودی بدانند سرمایه‌های خود را دقیقاً به کدام نقطه و شهرستان هدایت کنند.

سمتی معاون شرکت نمایشگاه‌های بین‌المللی فارس: افزایش فضا به ۲۵ هزار متر و رشد تقاضای ملی

مهندس سمتی با ارائه گزارش آماری دقیق گفت: در دوره نخست، ۲۴۰ مهمان خارجیِ رسمی با تایید وزارت امور خارجه و وزارت صمت پذیرش و در هتل‌ها مستقر شدند و علاوه بر آنان، بیش از ۳۰ بازرگان خارجی بدون ثبت‌نام قبلی و با آگاهی شخصی در شیراز حضور یافتند. فضای نمایشگاهی در سال گذشته ۶ هزار مترمربع با ۱۶۰ غرفه بود، اما برای دوره جدید با ایجاد سالن‌های موقت، فضا به بیش از ۲۵ هزار مترمربع توسعه یافته است. تاکنون حضور فعالان ۷ کشور قطعی شده و بیش از ۱۵۰ نفر تایید نهایی شده‌اند و پرونده ۲۲ الی ۲۳ نفر دیگر در حال بررسی است و هدف‌گذاری ما جذب بیش از ۵۰۰ تا ۶۰۰ مهمان است.

وی با اشاره به چالش‌های تورمی افزود: افزایش زمان نمایشگاه از ۴ به ۶ روز و رشد نرخ هتل‌ها هزینه‌ها را سنگین‌تر کرده، اما موجب ماندگاری و رونق اقتصادی بیشتر استان می‌شود. سال گذشته تنها ۳ استان متقاضی برگزاری اکسپو در سازمان توسعه تجارت بودند، اما پس از موفقیت شیراز، امسال ۸ الی ۹ استان صف کشیده‌اند که این نشان از افتخارآفرینی الگوی فارس دارد.

سمتی ادامه داد: در خصوص جزئیات قراردادها باید تأکید کنم مبالغ مالی جزو اسرار تجاری شرکت‌های خصوصی است و جایی ثبت رسمی ریالی نمی‌شود؛ اما ارتباطات بی‌شماری شکل گرفت و به عنوان مثال در حوزه دانش‌بنیان، شرکت‌ها توانستند با غول‌های صنعتی کشور که هیچ‌گاه به آن‌ها دسترسی نداشتند قراردادهای مهمی منعقد کنند. همچنین در حاشیه نمایشگاه کارگاه‌های آموزشی، میزهای خدمت و دوره‌های تخصصی دایر خواهد بود.

۳ رویداد و همایش بزرگ جانبی اکسپو 2026

در بخش پایانی نشست، مجرب با تشریح دستاوردهای ساختاری رویداد پیش‌رو گفت: برای این دوره ۳ رویداد و همایش بزرگ جانبی طراحی شده است:

همایش بزرگ سرمایه‌گذاری و تأمین مالی:با همکاری اداره‌کل اقتصاد و دارایی و استانداری که با رایزنی امروز با آقای دکتر شجاعی (معاون برنامه‌ریزی وزارت صمت)، حضور ۸ الی ۹ صندوق بزرگ سرمایه‌گذاری و تأمین مالی کشور در آن قطعی شده است.

همایش پیوند علم و صنعت: با حضور دانشگاه‌های استان، پارک علم و فناوری، فن‌بازار، کارخانه نوآوری، مجموعه‌های نوآور و قرارگاه اسوه سپاه؛ که در قالب مدل "ریورس‌پیچ" (Reverse Pitch)، صنایع بزرگ چالش‌های فنی خود در حوزه هوشمندسازی معادن، پتروشیمی و صنایع پایین‌دستی را مطرح کرده و دانش‌بنیان‌ها برای آن‌ها راه‌حل ارائه می‌دهند.»

وی درباره حمایت از توان‌یابان و جوانان توضیح داد: با مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی (آقای بیاتی) هماهنگی می‌شود تا در صورت فعالیت شرکت‌ها در قالب استارتاپی و دانش‌بنیان، زمینه حضور آنان فراهم شود.

مدیرکل صمت فارس در ادامه با بیان دردودل‌ها و گلایه‌های خود از تخریب‌ها گفت: بنده هیچ وظیفه و تکلیفی برای برگزاری اکسپو نداشتم و اگر برگزار نمی‌کردم هم کسی بازخواست نمی‌کرد. بیش از ۲۰ سال پیش (از سال ۱۳۸۳ در زمان استانداری دکتر انصاری) برگزاری اکسپو در شورای برنامه‌ریزی استان مصوب شده بود، اما دو دهه هیچ‌کس سمت آن نرفت.

مجرب گفت: حالا که پای کار آمده‌ایم، نقدها و هجمه‌های عجیبی وارد می‌کنند؛ از بهانه تغییرات جوی و بارندگی گرفته تا لغو پروازها، تحریم‌ها و متهم کردن ما به اجرای یک پروژه لوکس غربی! هیچ‌کس یک ریال حقوق به من یا تیم‌های داوطلب نمی‌دهد.

 وی ادامه داد: اکسپو حتی یک ریال بودجه دولتی، نظامی، امنیتی یا حاکمیتی ندارد و ما برای تأمین هزینه‌های بنر و تبلیغات شهری هم به هر دری زدیم کمکی نشد و تمامی منابع از محل واگذاری غرفه‌ها تأمین شده است. حتی یکی از اعضای شورای شهر گفته بود چرا صمت برگزار می‌کند و شهرداری برگزار نمی‌کند؟ من همین امروز حاضرم کل تولیت اکسپو را به هر ارگانی واگذار کنم تا خودشان برگزار کنند و نقدها را بچشند

مدیرکل صمت فارس افزود: در افتتاحیه سال گذشته، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس بدون دعوت رسمی و تنها با مشاهده خبر در تلویزیون به شیراز آمد و شگفت‌زده شد که چگونه بعد از جنگ ۱۲ روزه و در شرایطی که حتی برخی اتباع ایرانی به کشور سفر نمی‌کردند، ما توانستیم هیئت‌های خارجی را به شیراز بیاوریم. بخش خصوصی بسیار جلوتر از بخش دولتی است.

مجرب افزود: در پاسخ به محدودیت پروازها نیز تدابیری اندیشیده شده است؛ علاوه بر جلسات آنلاین و تورهای مجازی B2B، مسیرهای پروازی به مقاصدی نظیر چین، مالزی و ترکیه باز است و مهمانان از این طریق وارد می‌شوند. حتی برای فعالان عراقی هماهنگ شده از طریق فرودگاه آبادان و سپس شیراز منتقل شوند.

وی گفت: درباره شهرستان‌ها نیز زیر ساخت مناسبی در مناطق وجود نداشت، اما برای نخستین‌بار با هماهنگی آقای نهاوندی، به تمامی ۳۴ فرمانداری و شهرستان‌های فارس غرفه‌های کاملاً رایگان در یک سالن اختصاصی واگذار شده و شرکت‌های دانش‌بنیان نیز غرفه رایگان دارند؛ از این پس هنر خود فرمانداران است که در این فضا سرمایه‌گذار جذب کنند.

وی در پایان تأکید کرد: خواهش من از مطالبه‌گران این است که مطالبه‌گری خود را به سمت دستگاه‌هایی ببرند که پیامشان عدم تحرک است؛ نه مدیری که با دست خالی و به صورت داوطلبانه ریسک برگزاری چنین رویداد عظیمی را به جان خریده است.

انتهای خبر/۲۲۴۲۲۴