به گزارش گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، احتمالاً شما هم اصطلاح «حق طلاق» را بارها در میان دوستان، خانواده یا شبکه‌های اجتماعی شنیده‌اید. بسیاری از خانم‌ها هنگام عقد یا پس از آن، به دنبال گرفتن این حق هستند؛ اما آیا از نظر قانونی چیزی به نام «انتقال حق طلاق» داریم؟ پاسخ حقوقی به این سؤال منفی است.

 در قانون ما، حق طلاق با مرد است، اما مرد می‌تواند برای اجرای این حق، به همسرش وکالت بدهد. به همین دلیل، عبارت درست «وکالت در طلاق» است، نه «حق طلاق». وقتی مردی این وکالت را به همسرش می‌دهد، در واقع حق خودش را از دست نمی‌دهد؛ بلکه به زن نمایندگی می‌دهد که به نیابت از او، مراحل قانونی طلاق را طی کند. این نوع طلاق در دادگاه در قالب «طلاق توافقی» بررسی می‌شود.

 برای گرفتن وکالت در طلاق، دوراه کاملاً قانونی وجود دارد: 

 ۱. شروط ضمن عقد: در زمان ازدواج، این وکالت به‌عنوان یکی از شروط در سند ازدواج (عقدنامه) درج و امضا می‌شود.

 ۲. مراجعه به دفتر اسناد رسمی: زن و شوهر پس از ازدواج به یکی از دفاتر اسناد رسمی (محضر) مراجعه کرده و مرد با تنظیم وکالت‌نامه رسمی، این اختیار را به همسرش واگذار می‌کند.

 یک اشتباه رایج: «خودم می‌روم دادگاه و طلاق می‌گیرم!»

 بزرگ‌ترین خطای خانم‌هایی که وکالت در طلاق دارند، این تصور است که با دردست‌داشتن این برگه می‌توانند مستقیم به دادگاه بروند و حکم طلاق بگیرند. قانون می‌گوید هیچ‌کس نمی‌تواند در دادگاه هم‌زمان هم شاکی باشد و هم نماینده طرف مقابل! بنابراین، زن باید با استفاده از آن وکالت‌نامه، یک وکیل دادگستری برای شوهرش استخدام کند. به‌این‌ترتیب، در روز دادگاه، زن یا وکیل او در یک سو و وکیلی که برای شوهر گرفته شده، در سوی دیگر قرار می‌گیرند و نیازی به حضور فیزیکی مرد در دادگاه نیست.

 تکلیف مهریه چه می‌شود؟

 یکی از مهم‌ترین دغدغه‌ها در این نوع طلاق، وضعیت مهریه است. آیا داشتن وکالت در طلاق به معنای بخشیدن مهریه است؟

 پاسخ، به متن وکالت‌نامه بستگی دارد. در آن باید صراحتاً درباره مسائل مالی (مهریه، نفقه، اجرت‌المثل) تعیین تکلیف شده باشد. معمولاً مردان زمانی این وکالت را می‌دهند که زن تمام یا بخشی از مهریه خود را ببخشد.

از نظر حقوقی، در متن وکالت‌نامه باید عبارت وکالت در بذل (بخشش) مهریه و قبول بذل درج شده باشد؛ یعنی زن از طرف شوهرش وکیل است که بخشش مهریه را از طرف او قبول کند. اگر این عبارت در وکالت‌نامه نباشد، دادگاه نمی‌تواند حکم طلاق را صادر کند، مگر اینکه صراحتاً قید شده باشد که مرد پذیرفته است زن بعداً درباره مهریه تصمیم بگیرد.

 مراحل اجرایی در یک نگاه: 

 ۱. ثبت‌نام در سامانه «تصمیم» و شرکت در جلسات مشاوره بهزیستی (در برخی شهرها، داشتن وکالت‌نامه رسمی این مرحله را تسریع می‌کند).

 ۲. انتخاب یک وکیل دادگستری برای شوهر (توسط زوجه و از طریق سامانه ثنا یا وکالت‌نامه).

 ۳. ثبت دادخواست طلاق توافقی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی.

 ۴. حضور در دادگاه، توافق بر سر حقوق مالی و غیرمالی (مانند حضانت فرزندان) و دریافت «گواهی عدم امکان سازش».

 ۵. مراجعه به دفترخانه طلاق و ثبت رسمی جدایی (این گواهی معمولاً ۳ ماه اعتبار دارد).

 و در پایان، یادآوری این نکته ضروری است که طلاق آخرین راه است و برای پاسداشت زندگی، همواره باید تلاش کرد.

نویسنده: زهرا رحیمی

وکیل پایه یک دادگستری