به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، در ابتدا به سوال اصلی سامانه «U29» چیست و چه کاربردی دارد می‌پردازیم. راه اندازی این سامانه در اوایل سال جاری نقش بسزایی در مشارکت مردم در شناسایی مشکلات و گزارش تخلفات دارد، که یکی از ظرفیت‌های مهم برای ارتقای سلامت اداری و حمایت از حقوق عمومی است.

سامانه مردمی دادستانی عمومی و انقلاب مرکز استان فارس با نشانی شناخته شده «U29.ir» و سرشماره پیامکی ۱۰۰۰۴۹۹۶، با هدف تسهیل دریافت گزارش‌ها و مطالبات مردمی معرفی شده است.

 شهروندان می‌توانند موضوعات مرتبط با تخلفات اقتصادی، اداری و اجتماعی و همچنین برخی تخلفات فضای مجازی را از این مسیر اطلاع‌رسانی کنند. این بستر همچنین می‌تواند به شناسایی مشکلات پرتکرار و انتقال مطالبات عمومی به مراجع مسئول کمک کند.

چه تخلفاتی را می‌توان گزارش کرد؟ 

یکی از محورهای مهم سامانه، تخلفات اداری و موارد مرتبط با فساد است. رشوه، کم‌کاری، ترک فعل مدیران و نقض حقوق شهروندی از جمله موضوعاتی هستند که در صورت وجود اطلاعات و مستندات کافی، می‌توانند از مسیرهای قانونی مربوط گزارش شوند.

در حوزه اقتصادی نیز گران‌فروشی، کم‌فروشی، احتکار و تخلفات بهداشتی صنفی، از موضوعات مورد توجه این سامانه به شمار می‌روند. هدف از گزارش این موارد، کمک به شناسایی تخلفات و حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان است.

آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی و تخلفات مرتبط با سکوها، کانال‌ها، وب‌سایت‌ها و درگاه‌های ارائه‌دهنده خدمات در فضای مجازی نیز در فهرست محورهای معرفی‌شده قرار دارند.

از سوی دیگر، معرفی کسبه منصف، خوش‌اخلاق و قانون‌مدار، یکی از رویکردهای مثبت مطرح‌شده در برنامه‌های مرتبط با سامانه است؛ اقدامی که می‌تواند در کنار مقابله با تخلفات، به ترویج انصاف و تقویت اعتماد میان مردم و اصناف شهرستان های فارس کمک کند.

ترک فعل مدیران؛ هزینه‌ای که جامعه می‌پردازد

در کنار تخلفات آشکار، ترک فعل مدیران دستگاه های اجرایی نیز از موضوعات مهم تدارک دیده شده در این سامانه است. ترک فعل را می‌توان به‌طور کلی به انجام‌ندادن وظیفه‌ای تعریف‌شده و قانونی در شرایطی اطلاق کرد که مسئول مربوط موظف به اقدام بوده است؛ البته تشخیص مصداق و مسئولیت قانونی هر مورد، به بررسی وظایف، شرایط و مستندات بستگی دارد.

وقتی یک مسئول در انجام وظیفه قانونی خود کوتاهی می‌کند، ممکن است آثار این بی‌عملی از یک اداره فراتر برود و زندگی روزمره شهروندان را تحت تأثیر قرار دهد.

نخستین پیامد ترک فعل، تضییع حقوق مردم است. تأخیر غیرموجه در ارائه خدمات، رسیدگی‌نکردن به مشکلات قانونی و بی‌توجهی به مطالبات شهروندان می‌تواند موجب سردرگمی مردم و افزایش هزینه‌های آنان شود.

پیامد دوم، گسترش مشکلات و افزایش هزینه‌های عمومی است. در برخی موارد، اقدام‌نکردن به‌موقع برای رفع یک مشکل، زمینه پیچیده‌ترشدن آن را فراهم می‌کند، و حل آن در آینده به منابع مالی، زمان و نیروی بیشتری نیاز خواهد داشت.

سومین پیامد، تضعیف اعتماد عمومی است. شهروندان از مدیران انتظار دارند در برابر مسئولیت‌های قانونی خود پاسخ‌گو باشند. وقتی مشکلات تکرار می‌شوند، و اقدام مؤثری برای رفع آن‌ها صورت نمی‌گیرد، ممکن است اعتماد مردم به کارآمدی دستگاه‌های مسئول کاهش یابد.

چهارمین پیامد، ایجاد زمینه برای تداوم تخلفات است. نبود نظارت مؤثر و بی‌توجهی به نشانه‌های تخلف می‌تواند فرصت تکرار برخی تخلفات را افزایش دهد. به همین دلیل، بررسی به‌موقع گزارش‌ها و پیگیری قانونی موارد مستند اهمیت دارد.

البته هر تأخیر یا ناکامی مدیریتی الزاماً به معنای وقوع جرم یا ترک فعل قابل مجازات نیست. برای تعیین مسئولیت، باید وظیفه قانونی مدیر، امکان انجام آن، شرایط موجود و آثار اقدام‌نکردن بررسی شود. در صورت احراز شرایط قانونی، موضوع می‌تواند حسب مورد مسئولیت اداری، مدنی یا کیفری به دنبال داشته باشد.

نقش مردم در مطالبه‌گری قانونی

سامانه U29 می‌تواند مسیری برای انتقال گزارش‌ها و مطالبات مردم باشد؛ اما کارآمدی آن تنها به ثبت گزارش وابسته نیست. بررسی دقیق اطلاعات، ارجاع به مرجع صالح، پیگیری نتیجه و پاسخ‌گویی متناسب با ضوابط قانونی، از عواملی هستند که می‌توانند اعتماد شهروندان را به چنین سازوکارهایی تقویت کنند.

شهروندان نیز باید هنگام ثبت گزارش، اطلاعات روشن و مستند ارائه دهند و از انتشار ادعاهای تأییدنشده یا نسبت‌دادن اتهام بدون دلیل خودداری کنند. گزارش یک شهروند به‌تنهایی اثبات‌کننده تخلف نیست و تشخیص نهایی بر عهده مراجع صلاحیت‌دار خواهد بود.

مطالبه‌گری به موقع مردم راهی برای تحقق خواسته‌های اجتماعی 

آگاهی مردم از مسیرهای قانونی گزارش‌دهی، زمانی به نتیجه مطلوب نزدیک می‌شود که با پیگیری مسئولانه دستگاه‌های مربوط همراه باشد. رسانه‌ها نیز می‌توانند با اطلاع‌رسانی دقیق، مطالبه‌گری مستند و پرهیز از قضاوت پیش از رسیدگی، در روشن‌شدن مسائل عمومی نقش‌آفرینی کنند.

سامانه U29 را باید فرصتی مرغوب برای تقویت ارتباط میان مردم فارس و مراجع مسئول دانست؛ فرصتی که موفقیت آن در گرو تبدیل گزارش‌های مستند به بررسی‌های مؤثر، پاسخ‌گویی و اقدامات قانونی متناسب است.

مردم حق دارند درباره عملکرد دستگاه‌های مسئول مطالبه‌گری کنند و مدیران نیز در حدود وظایف قانونی خود موظف به پاسخ‌گویی‌اند؛ چراکه بی‌توجهی به یک مسئولیت عمومی، در صورت تحقق شرایط قانونی، می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک کوتاهی در محیط اداری داشته باشد.

بااین‌حال، اثربخشی چنین سامانه‌ای به نحوه بررسی گزارش‌ها، پاسخ‌گویی دستگاه‌های مسئول و برخورد قانونی با تخلفات اثبات‌شده وابسته است.

انتهای خبر/۲۲۴۲۲۴

خبرنگار: ریحانه نیکو