حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمد استوار میمندی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی شیرازه «شیرازه»، با اشاره به عظمت شخصیت رسول اکرم(ص) اظهار کرد: پیامبر اسلام(ص) تنها آورنده یک سلسله احکام و آموزه‌های فردی نبود، بلکه ایشان یک مکتب جامع برای هدایت انسان و ساخت جامعه توحیدی به ارمغان آوردند. آن حضرت در طول دوران رسالت خود، در برابر جاهلیت ایستادند و جامعه‌ای را از شرک، تبعیض، ظلم و تعصبات قومی به سوی توحید، عدالت، اخلاق و کرامت انسانی هدایت کردند.

وی افزود: بنابراین رحلت پیامبر اکرم(ص) را نباید صرفاً یک حادثه تاریخی دانست؛ بلکه باید آن را نقطه آغاز یک آزمون بزرگ برای امت اسلامی تلقی کرد. جامعه‌ای که به دست پیامبر(ص) ساخته شده بود، پس از رحلت ایشان نیازمند حفظ مسیر نبوت، پاسداری از ارزش‌های الهی و تبعیت از راهنمایان حقیقی دین بود.

معاون دفتر امور اجتماعی و سیاسی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشورادامه داد: یکی از مهم‌ترین درس‌های رحلت رسول اکرم(ص) این است که بقای یک مکتب، تنها به حضور بنیان‌گذار آن وابسته نیست؛ بلکه به میزان وفاداری پیروان آن مکتب به اصول، آرمان‌ها و مسیر ترسیم‌شده بستگی دارد. پیامبر(ص) مسیر هدایت را برای امت روشن کردند و پس از ایشان، مسئولیت امت در حفظ این مسیر سنگین‌تر شد.

پیوند عمیق پیامبر(ص) و امام حسن مجتبی(ع)

حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمد استوار میمندی با اشاره به جایگاه امام حسن مجتبی(ع) در خاندان پیامبر(ص) گفت: امام حسن(ع) از نزدیک‌ترین افراد به رسول اکرم(ص) بودند و دوران کودکی خود را در محضر پیامبر(ص) سپری کردند. محبت پیامبر(ص) نسبت به امام حسن(ع) و امام حسین(ع) تنها یک محبت خانوادگی نبود، بلکه بیانگر جایگاه معنوی و ویژه این دو بزرگوار در امت اسلامی بود.

وی افزود: امام حسن(ع) در خانه امیرالمؤمنین(ع) و حضرت زهرا(س) تربیت شدند؛ یعنی شخصیتی که در وجود ایشان شکل گرفت، محصول پیوند سه سرچشمه بزرگ نبوت، ولایت و عصمت بود. از این جهت، شناخت امام حسن(ع) بدون توجه به جایگاه ایشان در امتداد مکتب پیامبر اکرم(ص) امکان‌پذیر نیست.

معاون دفتر امور اجتماعی و سیاسی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشورافزود: به همین دلیل است که شهادت امام حسن مجتبی(ع) را باید ادامه همان غربتی دانست که پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) بر خاندان نبوت سایه افکند؛ غربتی که در دوره‌های مختلف تاریخ، شکل‌های متفاوتی پیدا کرد اما ریشه آن در فاصله گرفتن جامعه از حقیقت ولایت و معارف اهل‌بیت(ع) بود.

چرا امام حسن(ع) را «کریم اهل‌بیت(ع)» می‌نامیم

حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمد استوار میمندی با بیان اینکه یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های امام حسن مجتبی(ع)، کرامت و بزرگواری ایشان بود، اظهار کرد: لقب «کریم اهل‌بیت(ع)» تنها یک عنوان تشریفاتی نیست، بلکه نشان‌دهنده روح بلند آن حضرت است. امام حسن(ع) در زندگی شخصی و اجتماعی خود، مظهر گذشت، بخشندگی، صبر و بزرگواری بودند.

وی افزود: امروز جامعه ما بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازخوانی این سیره است. در شرایطی که گاهی اختلافات کوچک اجتماعی، خانوادگی و سیاسی می‌تواند به کینه و دشمنی تبدیل شود، سیره امام حسن(ع) به ما می‌آموزد که مؤمن باید در کنار صلابت در اصول، در رفتار با مردم اهل گذشت و کرامت باشد.

صلح امام حسن(ع)؛ انتخابی از سر عقلانیت و حفظ اسلام

معاون دفتر امور اجتماعی و سیاسی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشو افزود: درباره یکی از مهم‌ترین فرازهای زندگی امام حسن(ع)، یعنی صلح با معاویه، گفت: برای فهم تصمیم امام حسن(ع) باید شرایط اجتماعی و سیاسی آن دوران را به‌درستی شناخت. گاهی در تحلیل تاریخ، بدون توجه به شرایط زمانه، درباره تصمیمات بزرگان قضاوت می‌شود؛ در حالی که امام معصوم، تصمیم خود را بر اساس مصالح اسلام و وضعیت واقعی جامعه اتخاذ می‌کند.

استوار میمندی ادامه داد: صلح امام حسن(ع) را نباید به معنای عقب‌نشینی از اصول یا سازش با جریان باطل تلقی کرد. امام(ع) در شرایطی قرار داشتند که ادامه جنگ، بدون برخورداری از پشتوانه لازم اجتماعی و نظامی، می‌توانست به نابودی جبهه حق و فراهم شدن زمینه برای تحریف کامل حقیقت اسلام منجر شود.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین درس‌های صلح امام حسن(ع)، توجه به «مصلحت اسلام» و پرهیز از تصمیمات احساسی است. گاهی انسان برای حفظ یک آرمان باید هزینه بدهد و حتی در معرض سرزنش قرار گیرد، اما آنچه برای امام اهمیت دارد، حفظ حقیقت دین و جلوگیری از نابودی جریان حق است.

غربت امام حسن(ع)؛ نتیجه ضعف بصیرت و بی‌وفایی

استوار میمندی با اشاره به غربت امام حسن(ع) اظهار کرد: یکی از تلخ‌ترین بخش‌های تاریخ امام حسن(ع)، فاصله میان جایگاه حقیقی آن حضرت و رفتار بخشی از جامعه با ایشان است. جامعه‌ای که پیامبر اکرم(ص) در آن بارها نسبت به جایگاه اهل‌بیت(ع) توجه داده بود، در مقطعی گرفتار دنیاطلبی، تردید، ترس و ضعف تحلیل شد.

وی ادامه داد: این مسئله برای جامعه امروز یک هشدار جدی است. دشمن همیشه تلاش نمی‌کند که مردم را مستقیماً از دین جدا کند؛ گاهی تلاش می‌کند بصیرت آنان را کاهش دهد، میان مردم و رهبران الهی فاصله ایجاد کند و جامعه را نسبت به مسائل اساسی دچار تردید و سردرگمی کند.

معاون دفتر امور اجتماعی و سیاسی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشور افزود: تجربه تاریخی امام حسن(ع) نشان می‌دهد که اگر جامعه در بزنگاه‌های مهم، دچار ضعف بصیرت و محاسبات غلط شود، حتی حضور یک امام معصوم نیز نمی‌تواند بدون همراهی مردم، همه ظرفیت‌های جامعه را به فعلیت برساند.

شهادت امام حسن(ع)؛ مظلومیت یک امام و مسئولیت یک امت

حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمد استوار با اشاره به شهادت امام حسن مجتبی(ع) گفت: شهادت آن حضرت یکی از تلخ‌ترین حوادث تاریخ اسلام است؛ چراکه امامی که تمام زندگی خود را در مسیر حفظ دین و هدایت امت سپری کرده بود، در نهایت با توطئه دشمنان و بی‌وفایی بخشی از جامعه مواجه شد.

وی افزود: مظلومیت امام حسن(ع) تنها در نحوه شهادت ایشان خلاصه نمی‌شود؛ بلکه مظلومیت بزرگ‌تر، ناشناخته ماندن ابعاد شخصیت، سیره و مجاهدت‌های آن حضرت در طول تاریخ است. امام حسن(ع) سال‌ها برای حفظ اسلام و جلوگیری از نابودی جبهه حق تلاش کردند و باید این مجاهدت را در کنار سایر ابعاد زندگی ایشان مورد توجه قرار داد.

از رحلت پیامبر(ص) تا شهادت امام حسن(ع)؛ یک درس بزرگ برای تاریخ

معاون دفتر امور اجتماعی و سیاسی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشور با بیان اینکه میان رحلت پیامبر اکرم(ص) و شهادت امام حسن مجتبی(ع) یک پیوند عمیق تاریخی و تربیتی وجود دارد، گفت: وقتی پیامبر(ص) از دنیا رفتند، امت وارد مرحله‌ای شد که میزان وفاداری آن به آموزه‌های نبوی مورد آزمایش قرار گرفت. در ادامه تاریخ، امام حسن(ع) نیز در شرایطی قرار گرفتند که باید در برابر انحرافات، دنیاطلبی و فریب سیاسی ایستادگی می‌کردند.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمد استوار ادامه داد: اگر بخواهیم یک پیام مشترک از این دو واقعه دریافت کنیم، آن پیام «بصیرت، وفاداری و شناخت حق» است. جامعه اسلامی اگر حق را بشناسد اما در هنگام عمل دچار تردید شود، ممکن است تاریخ به گونه‌ای رقم بخورد که جبران آن بسیار دشوار باشد.

جامعه امروز چه درسی از سیره امام حسن(ع) می‌گیرد

وی در پاسخ به این پرسش که مهم‌ترین درس امام حسن(ع) برای جامعه امروز چیست، اظهار کرد: به اعتقاد من، یکی از مهم‌ترین درس‌ها، ضرورت جمع میان «بصیرت و صبر» است. انسان مؤمن باید هم دشمن را بشناسد، هم شرایط اجتماعی را درست تحلیل کند و هم در مسیر حق دچار شتاب‌زدگی یا انفعال نشود.

معاون دفتر امور اجتماعی و سیاسی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشور افزود: درس دیگر، اهمیت حفظ وحدت جامعه اسلامی در چارچوب اصول و ارزش‌های دینی است. جامعه‌ای که گرفتار اختلافات داخلی، دنیاطلبی و منافع شخصی شود، در برابر جریان‌های انحرافی آسیب‌پذیر خواهد شد.

حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمد استوار ادامه داد تصریح کرد: همچنین باید از سیره امام حسن(ع) بیاموزیم که اخلاق و سیاست در مکتب اهل‌بیت(ع) از یکدیگر جدا نیستند. امام(ع) در عین صلابت در دفاع از حق، مظهر کرامت و اخلاق بودند. این الگو می‌تواند برای امروز ما نیز راهگشا باشد.

جوانان و بازخوانی مکتب اهل‌بیت(ع)

وی با تأکید بر ضرورت آشنایی نسل جوان با تاریخ اهل‌بیت(ع) گفت: اگر جوان امروز با منطق رفتار امام حسن(ع) آشنا شود، بسیاری از شبهات و پرسش‌هایی که درباره زندگی سیاسی آن حضرت مطرح می‌شود، پاسخ خواهد یافت.

معاون دفتر امور اجتماعی و سیاسی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشور افزود: نباید تاریخ اهل‌بیت(ع) را صرفاً به مناسبت‌های تقویمی محدود کنیم. این تاریخ، مدرسه‌ای برای زندگی است. جوان باید بداند امام حسن(ع) چگونه با دشمن مواجه شد، چگونه در برابر فشارها صبر کرد، چگونه از اصول خود دفاع کرد و چگونه در شرایط دشوار، مصالح اسلام را بر خواسته‌های شخصی مقدم دانست.

استوار میمندی ادامه داد: جامعه امروز برای عبور از بحران‌های مختلف، بیش از هر چیز به انسان‌هایی نیاز دارد که اهل بصیرت، صبر، اخلاق، مسئولیت‌پذیری و فداکاری باشند و این ویژگی‌ها را می‌توان در مکتب اهل‌بیت(ع) به‌خوبی مشاهده کرد.

غربت را بشناسیم تا تاریخ تکرار نشود

وی در پایان اظهار کرد: رحلت رسول اکرم(ص) و شهادت امام حسن مجتبی(ع) دو حادثه بزرگ و جانسوز در تاریخ اسلام هستند؛ اما اگر این مناسبت‌ها تنها به برگزاری مراسم سوگواری محدود شود و از دل آن درس و معرفت استخراج نکنیم، به وظیفه خود در برابر تاریخ عمل نکرده‌ایم.

معاون دفتر امور اجتماعی و سیاسی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشو  افزود: امروز باید از خود بپرسیم که چرا امام حسن(ع) با وجود آن جایگاه عظیم، گرفتار غربت شد؟ چرا جامعه‌ای که پیامبر(ص) را دیده بود، در ادامه مسیر دچار انحراف و اختلاف شد؟ و مهم‌تر از همه، چگونه می‌توانیم از تکرار آن تجربه جلوگیری کنیم؟

وی خاطرنشان کرد: پاسخ این پرسش‌ها در تقویت ایمان، بصیرت، شناخت دشمن، وفاداری به حق، حفظ وحدت جامعه اسلامی و بازگشت به معارف قرآن و اهل‌بیت(ع) نهفته است. رحلت پیامبر رحمت(ص) و شهادت کریم اهل‌بیت(ع) باید برای ما تنها یک خاطره تاریخی نباشد؛ بلکه چراغی باشد برای شناخت راه درست و مسئولیتی که هر نسل در برابر حقیقت و آینده امت اسلامی بر عهده دارد.

خبرنگار: فاطمه شعبانی

انتهای خبر/224224