پویا شبان‌زاده در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، با اشاره به ابعاد تحولات اخیر منطقه، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین محورهای تحلیل آنچه این روزها از آن با عنوان «جنگ رمضان» یا «جنگ تحمیلی سوم» یاد می‌شود، تقابل «نظام‌های معنایی» است؛ موضوعی که در تحلیل سیستمی روابط بین‌الملل جایگاه ویژه‌ای دارد و می‌تواند بسیاری از تحولات امروز منطقه و جهان را تبیین کند.

فراتر از نظریه «پایان تاریخ»

وی با بیان اینکه پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان نظم دوقطبی، اندیشمندانی همچون فرانسیس فوکویاما با طرح نظریه «پایان تاریخ» مدعی شدند که لیبرال‌دموکراسی به الگوی نهایی حکمرانی در جهان تبدیل خواهد شد، افزود: این دیدگاه بر این فرض استوار بود که دیگر هیچ نظام معنایی توان رقابت با تمدن غرب را ندارد، اما آنچه اندیشمندان غربی از آن غفلت کردند، شکل‌گیری و تثبیت انقلاب اسلامی ایران بود؛ انقلابی که اسلام سیاسی را به‌عنوان یک نظام معنایی قدرتمند بار دیگر احیا کرد.

این کارشناس مسائل سیاسی و روابط بین‌الملل ادامه داد: انقلاب اسلامی توانست ظرفیت‌های تاریخی و تمدنی ایران اسلامی را در قالب جمهوری اسلامی به فعلیت برساند. جمهوری اسلامی با وام‌گیری از فرهنگ شهادت شیعی و مکتب امام حسین(ع)، در جنگ تحمیلی نخست سربلند بیرون آمد و در ادامه نیز با تکیه بر خودباوری، اتکا به توان داخلی و بومی‌سازی توان دفاعی، به جایگاهی رسید که امروز در عرصه نظامی به قدرتی بازدارنده و تأثیرگذار تبدیل شده است.

 از فقدان مقاومت تا خودباوری ملی

وی با اشاره به مقایسه شرایط امروز با دوران پهلوی اظهار کرد: محمدرضا پهلوی از نبود مقاومت ملی در شهریور ۱۳۲۰ ابراز تأسف می‌کرد، اما امروز همان ملت ایران در برابر فشارها و تهدیدهای خارجی ایستادگی می‌کند. اگر انسان ایرانی همان انسان گذشته است، باید پرسید چه عاملی این ملت را بیدار کرد؟ به اعتقاد من، پاسخ این پرسش را باید در شکل‌گیری نظام معنایی انقلاب اسلامی، فرهنگ شهادت، خودباوری و احیای هویت دینی و ملی جست‌وجو کرد.

شبان‌زاده با اشاره به نقش فرهنگ عاشورا و مکتب امام حسین(ع) در شکل‌گیری قدرت نرم جمهوری اسلامی تصریح کرد: تجربه سال‌های دفاع مقدس نشان داد اتکای یک ملت به ایمان، هویت دینی و روحیه ایثار می‌تواند موازنه قدرت را تغییر دهد. همین سرمایه اجتماعی و اعتقادی در دهه‌های گذشته زمینه خودکفایی در حوزه‌های مختلف و افزایش توان بازدارندگی کشور را فراهم کرده است.

هراس غرب از گفتمان مقاومت

وی با تأکید بر اینکه نگرانی اصلی غرب صرفاً توان نظامی جمهوری اسلامی ایران نیست، گفت: آنچه بیش از هر چیز موجب هراس جریان سلطه شده، نظام معنایی «اسلام سیاسی» است؛ گفتمانی که توانسته در برابر تمدن مبتنی بر لیبرال‌دموکراسی قد علم کند و ملت‌های منطقه را به مقاومت، استقلال‌خواهی و مقابله با سلطه دعوت کند.

وی افزود: تدابیر رهبر شهیدمان در توسعه مفاهیم استکبارستیزی و استعمارستیزی بر پایه آموزه‌های انقلاب اسلامی، زمینه بیداری ملت‌های منطقه را فراهم کرده است. باید پرسید چگونه ملت عراق که هشت سال در جنگ با ایران قرار داشت، امروز با چنین شکوهی پیکر رهبر شهیدمان را بر دوش می‌کشد؟ یا ملت یمن با وجود سال‌ها جنگ و فشار، همچنان بر گفتمان مقاومت تأکید می‌کند؟ اینها نشان می‌دهد آنچه در منطقه گسترش یافته، صرفاً یک قدرت نظامی نیست، بلکه یک نظام معنایی مبتنی بر ایمان، مقاومت و خودباوری است.

این تحلیلگر مسائل سیاسی ادامه داد: اشاعه ایمان، خودباوری در برابر دشمنی که از نظر فناوری و امکانات برتری دارد، ترویج مکتب امام حسین(ع) و باور به پیروزی در مسیر شهادت، همان مؤلفه‌هایی است که غرب بیش از موشک و پهپاد از آن هراس دارد. به همین دلیل نیز طی سال‌های گذشته تلاش کرده است با تبلیغ اسلام‌هراسی، معرفی اسلام سیاسی در قالب جریان‌های افراطی و حمایت از گروه‌های تکفیری مانند داعش، چهره این گفتمان را مخدوش کند.

بازسازی معادلات قدرت

وی با اشاره به تحولات پس از هفتم اکتبر خاطرنشان کرد: رخدادهای اخیر منطقه، بسیاری از ادعاهای غرب درباره حقوق بشر، آزادی و دموکراسی را با چالش جدی روبه‌رو کرده و به باور من، حجاب از چهره واقعی نظام سلطه و لیبرال‌دموکراسی غربی کنار زده شده است. در مقابل، گفتمان مقاومت و اسلام سیاسی بیش از گذشته در میان ملت‌های منطقه و حتی افکار عمومی جهان مورد توجه قرار گرفته است.

شبان‌زاده تصریح کرد: مهم‌ترین دستاورد انقلاب اسلامی، ایجاد نظامی معنایی مبتنی بر ایمان، استقلال، عزت و مقاومت است؛ نظامی که ملت‌های مختلف را به این باور رسانده که می‌توان در برابر سلطه ایستاد و معادلات قدرت را نه فقط با ابزار نظامی، بلکه با اتکا به ایمان و خودباوری تغییر داد.

وی در پایان تأکید کرد: انقلاب اسلامی که با رهبری امام خمینی(ره) پایه‌گذاری شد و با زعامت رهبر شهیدمان رشد یافت و بارور شد، امروز همچنان بر استمرار آرمان‌های خود استوار است.

بزرگ‌ترین انتقام خون رهبر شهیدمان، حرکت در همان مسیری است که او ریل‌گذاری کرد؛ مسیری که بر استقلال، عزت، استکبارستیزی، خودباوری، حفظ وحدت ملی و تداوم گفتمان مقاومت استوار است و پاسداشت خون شهدا نیز جز با ادامه این مسیر محقق نخواهد شد.

خبرنگار: مصطفی فارسی 

انتهای خبر/۲۲۴۲۲۴