به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی  پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، همایش یک‌روزه کشت گیاهان هالوفیت با حضور رئیس مرکز ملی تحقیقات شوری کشور و جمعی از کارشناسان بخش کشاورزی در فارس برگزار شد؛ نشستی که محور اصلی آن بررسی راهکارهای علمی برای مواجهه با یکی از جدی‌ترین تهدیدهای پیش‌روی تولید کشاورزی استان، یعنی افزایش شوری خاک و آب بود.

محمدحسن رحیمیان، در این برنامه با اشاره به جایگاه راهبردی فارس در کشاورزی ایران، اظهار کرد: اهمیت تولیدات کشاورزی این استان و گستردگی ظرفیت‌های آن، ضرورت برنامه‌ریزی دقیق برای مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی و محدودیت منابع آب را دوچندان کرده است.

وی افزود: خشکسالی و افت دسترسی به منابع آبی از یک سو و افزایش تدریجی شوری آب و خاک از سوی دیگر، شرایطی را ایجاد کرده که ادامه تولید با الگوهای گذشته را با محدودیت مواجه می‌کند؛ از این رو استفاده از راهکارهای علمی، فناوری‌های نو و اصلاح الگوهای کشت باید همزمان دنبال شود.

سه مسیر برای نجات اراضی درگیر شوری

رئیس مرکز ملی تحقیقات شوری کشور، با تشریح برنامه‌های مرکز ملی تحقیقات شوری گفت: مقابله با شوری یک اقدام مقطعی نیست و باید در قالب یک برنامه چندلایه دنبال شود.

به گفته محمدحسن رحیمیان نخستین گام، پیشگیری از توسعه شوری در مناطقی است که هنوز ظرفیت تولید خود را حفظ کرده‌اند. در مرحله بعد، اراضی‌ای که با تنش شوری مواجه شده‌اند، نیازمند اقدامات مدیریتی و کنترلی متناسب با شرایط منطقه هستند و در نهایت، در مناطقی که شوری به وضعیت تثبیت‌شده رسیده است، باید با انتخاب گونه‌ها و ارقام مقاوم، امکان ادامه تولید را فراهم کرد.

وی تأکید کرد که انتقال این دانش به میدان تولید، مستلزم ارتباط نزدیک میان پژوهشگران، کارشناسان اجرایی و کشاورزان است و به همین منظور برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های تخصصی کشت گیاهان شورزیست در فارس در دستور کار قرار گرفته است.

نسخه ملی برای زمین‌های شور؛ اجرای پایلوت در ۱۱ استان

رئیس مرکز ملی تحقیقات شوری کشور از اجرای طرح ملی توسعه کشت گیاهان شورزیست در ۱۱ استان کشور خبر داد و گفت این طرح با پشتیبانی معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی در مناطق دارای مسئله شوری در حال اجراست.

رحیمیان افزود: در این طرح، مزارع پایلوت با هدف ارزیابی عملی ظرفیت گونه‌های مختلف ایجاد شده‌اند تا مشخص شود هر گیاه در چه شرایطی و برای چه نوع تولیدی می‌تواند بهترین عملکرد را داشته باشد.

به گفته وی، برخی از این گیاهان برای تولید علوفه دام، گروهی برای استخراج و تولید دانه‌های روغنی و برخی نیز با هدف زراعت چوب مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند.

این مزارع صرفاً محل کشت آزمایشی نیستند، بلکه به صورت مستمر توسط کارشناسان تحقیقاتی و اجرایی پایش می‌شوند و میزان سازگاری، عملکرد و قابلیت توسعه گونه‌ها در شرایط واقعی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

شورزیست‌ها؛ راهی برای بازگرداندن زمین‌های کم‌بازده به چرخه تولید

یکی از محورهای مهم مطرح‌شده در این همایش، ظرفیت گیاهان هالوفیت یا شورزیست برای استفاده از زمین‌هایی بود که به دلیل افزایش نمک، امکان کشت بسیاری از محصولات متعارف در آن‌ها کاهش یافته است.

گیاهان شورزیست به طور طبیعی توانایی رشد و بقا در محیط‌های دارای غلظت بالای نمک را دارند. همین ویژگی، آن‌ها را به گزینه‌ای قابل بررسی برای استفاده از اراضی شور و کم‌بازده تبدیل کرده است.

رحیمیان با اشاره به این ظرفیت گفت: توسعه این گیاهان می‌تواند همزمان چند هدف را دنبال کند؛ از جمله استفاده دوباره از اراضی کم‌استفاده، ایجاد منابع جدید برای تولید علوفه و محصولات کشاورزی و کاهش فشار بر منابع آب شیرین.

تبدیل محدودیت به ظرفیت تولید

وی ابراز امیدواری کرد با تکمیل نتایج مزارع الگویی، گسترش پایلوت‌ها و ورود بیشتر بهره‌برداران به این طرح‌ها، مسیر سازگاری کشاورزی با شرایط شوری با سرعت بیشتری طی شود.

رئیس مرکز ملی تحقیقات شوری کشور تأکید کرد: مدیریت شوری نباید صرفاً با نگاه مقابله با یک تهدید دنبال شود؛ بلکه می‌توان با انتخاب گونه مناسب و استفاده از روش‌های علمی، بخشی از اراضی شور را به عرصه‌ای برای تولید تبدیل کرد.

بر این اساس، رویکرد جدید در مدیریت شوری در فارس، به جای کنار گذاشتن زمین‌های آسیب‌دیده، بر شناخت ظرفیت هر منطقه، انتخاب محصول متناسب با شرایط و استفاده از دانش پژوهشی برای حفظ تولید استوار است؛ مسیری که می‌تواند در صورت مشارکت جدی کشاورزان و استمرار حمایت‌های تحقیقاتی و اجرایی، بخشی از چالش شوری را به یک فرصت تازه برای کشاورزی پایدار تبدیل کند.

انتهای خبر/ 224224