حشمت الله رحیمی در گفتگو با خبرنگار گروه سلامت و اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، با اشاره به تلاقی بازگشایی مدارس با سردشدن تدریجی هوا و شلوغی درمانگاه‌ها اظهار کرد: پاییز فصلی است که به دلیل تغییرات ناگهانی دما و حضور متراکم دانش‌آموزان در فضاهای بسته، شیوع بیماری‌های واگیر به اوج می‌رسد؛ بنابراین آگاهی درست خانواده‌ها از راه‌های پیشگیری و پرهیز از رفتارهای خودسرانه درمانی، مهم‌ترین سد دفاعی برای حفظ سلامت فرزندان است.

این کارشناس سلامت با تشریح شایع‌ترین بیماری‌های پاییزی گفت: با سردشدن هوا، انواع ویروس‌های سرماخوردگی و ویروس آنفلوانزا و پاراانفولانزا دستگاه تنفسی را درگیر می‌کنند. همچنین به دلیل تهویه نامناسب کلاس‌ها و استفاده مشترک از وسایل در مدارس و مهدکودک‌ها، ویروس‌های گوارشی نیز بسیار شایع می‌شوند و کودکان را دچار اسهال، استفراغ، دل‌پیچه و کم‌آبی شدید بدن می‌کنند.

وی در خصوص تفاوت سرماخوردگی ساده با آنفلوانزا بیان کرد: عامل هر دوی این‌ها ویروس است، اما روند بروز آن‌ها کاملاً فرق دارد. سرماخوردگی آرام‌آرام شروع می‌شود، تب شدیدی ندارد و بیشتر با سوزش گلو، گرفتگی بینی و عطسه همراه است. در مقابل، آنفلوانزا ناگهانی و غافلگیرکننده آغاز می‌شود؛ کودک به‌یک‌باره دچار تب بالای ۳۸.۵ درجه، لرز، بدن‌درد و استخوان‌درد شدید، خستگی و بی‌حالی مفرط می‌شود. کودکانی که وزن متعادل، خواب کافی و تغذیه سالمی دارند، معمولاً این بیماری را سبک‌تر و با عوارض کمتری پشت سر می‌گذارند.

این پزشک درباره چگونگی تشخیص حساسیت «آلرژی» پاییزی از بیماری‌های ویروسی تصریح کرد: در کودکان زیر شش ماه آلرژی فصلی نادر است و علائم تنفسی آن‌ها معمولاً عفونی است. در کودکان بزرگ‌تر، آلرژی هیچ‌وقت با تب، لرز، ضعف و کوفتگی بدن همراه نیست، بلکه ترشحات بینی کاملاً رقیق و شفاف شبیه آب است و کودک مدام دچار خارش چشم، خارش سقف دهان و عطسه‌های پی‌درپی می‌شود. اما بیماری‌های ویروسی واگیردار هستند و با بی‌حالی، ترشحات کدر یا غلیظ بینی، چشم‌های قرمز و نمناک، خواب‌آلودگی و گاهی تب همراه می‌شوند.

رحیمی به‌ضرورت رعایت بهداشت در کلاس‌های درس اشاره کرد و افزود: دانش‌آموزان باید بیاموزند که دست‌های خود را مرتب با آب و صابون بشویند، از بطری آب و وسایل شخصی دیگران استفاده نکنند و هنگام سرفه یا عطسه، دهان خود را با گودی آرنج بپوشانند. همچنین والدین باید بدانند فرستادن کودک با علائم فعال بیماری به مدرسه خط قرمز است؛ حتی یک تا دو روز استراحت در خانه نه‌تنها به بهبود سریع‌تر کودک کمک می‌کند، بلکه مانع بیمار شدن یک کلاس می‌شود.

وی پوشش لایه‌لایه را بهترین راهکار برای مقابله با سرمای صبح و گرمای ظهر پاییز دانست و گفت: اشتباه بزرگ برخی والدین این است که صبح‌ها یک کاپشن خیلی ضخیم به تن کودک می‌کنند. تحرک کودک در زنگ‌تفریح باعث عرق‌کردن شدید او می‌شود و با وزش اولین باد خنک، بدن ناگهان یخ می‌کند و سرما می‌خورد. راهکار صحیح این است که چندلایه لباس نخی و نازک‌تر به کودک بپوشانیم؛ مثل یک زیرپیراهن نخی، یک بلوز آستین‌بلند و یک ژاکت یا سویی شرت زیپ‌دار، تا کودک بتواند در طول روز با گرم‌شدن هوا لایه رویی را درآورد و مجدداً عصر هنگام برگشت به خانه آن را بپوشد.

این کارشناس سلامت پیرامون اصول تغذیه و اهمیت آب‌رسانی به بدن تأکید کرد: در هوای سرد میل به نوشیدن آب کم می‌شود، درحالی‌که گلو و مجاری تنفسی خشک شده و سریع‌تر تسلیم ویروس می‌شوند. مصرف مداوم آب و مایعات گرم برای پاک‌سازی مجاری تنفسی و دفع سموم بدن ضروری است. مصرف روزانه آب‌پرتقال طبیعی، لیموشیرین و لیموترش تازه همراه غذا و صبحانه ویتامین C موردنیاز بدن را تأمین می‌کند. همچنین مصرف آب‌هویج، سوپ‌های گرم خانگی، مصرف تخم‌مرغ و مغزهایی مثل گردو و بادام، بدن را در برابر بیماری‌ها مقاوم و قوی می‌سازد.

رحیمی در ادامه با هشدار نسبت به خطرات مکمل درمانی خودسرانه خاطرنشان کرد: ویتامین‌های محلول در آب مانند ویتامین C و گروه B در صورت اضافه بودن از طریق ادرار دفع می‌شوند و خطر مسمومیت ندارند، اما ویتامین‌های محلول در چربی؛ مانند ویتامین A و به‌ویژه ویتامین D و همچنین مکمل‌های روی (زینک) در کبد و چربی بدن ذخیره می‌شوند. دادن خودسرانه قطره یا قرص‌های با دوز بالای ویتامین D به کودک بدون انجام آزمایش خون، می‌تواند به کلیه‌ها و کبد آسیب جدی بزند و رسوب ایجاد کند؛ بنابراین دوز مکمل‌ها حتماً باید بر اساس سن، وزن و نظر دقیق پزشک تعیین شود.

وی درباره واکسن آنفلوانزا توضیح داد: بهترین بازه زمانی برای تزریق این واکسن، اواخر شهریور تا اواسط آبان‌ماه قبل از فراگیرشدن ویروس است. تزریق واکسن به‌خصوص برای کودکانی که سابقه آسم، بیماری‌های قلبی مادرزادی، دیابت، مشکلات نقص ایمنی یا آلرژی‌های شدید تنفسی دارند، بسیار حیاتی است و از بستری‌شدن کودک در بخش مراقبت‌های ویژه جلوگیری می‌کند.

این پزشک با انتقاد جدی از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها بیان کرد: شایع‌ترین اشتباه والدین این است که با دیدن تب و آبریزش کودک، سراغ شربت‌های چرک‌خشک‌کن مانند آموکسی‌سیلین، آزیترومایسین یا سفکسیم می‌روند. والدین باید بدانند چرک‌خشک‌کن‌ها باکتری‌کُش هستند و هیچ اثری روی ویروس سرماخوردگی یا آنفلوانزا ندارند. این داروها نه تب را قطع می‌کنند و نه طول بیماری را کم می‌کنند، بلکه باکتری‌های مفید روده را از بین می‌برند و باعث بروز اسهال و تضعیف ایمنی بدن می‌شوند؛ از همه بدتر اینکه بدن کودک به دارو مقاوم می‌شود و در روزی که واقعاً به آنتی‌بیوتیک نیاز داشته باشد، این دارو دیگر عمل نخواهد کرد. مصرف چرک‌خشک‌کن تنها در صورتی مجاز است که پزشک پس از معاینه گوش، گلو یا سینه، عفونت میکروبی را تأیید کند.

وی به اقدامات اولیه والدین هنگام بالارفتن دمای بدن کودک اشاره کرد و گفت: تب، نشانه جنگیدن بدن با ویروس است و نباید باعث دستپاچگی شود. در مراحل ابتدایی، لباس‌های اضافی کودک را کم کنید، مایعات ولرم به او بدهید و از شربت یا قطره استامینوفن متناسب با وزن کودک استفاده کنید. پاشویه باید صرفاً با آب ولرم «نه آب سرد» و دستمال مرطوب روی گردن، زیر بغل و کشاله ران انجام شود. استفاده از آب سرد، یخ یا الکل شدیداً ممنوع و خطرناک است، چون باعث لرز شدید، شوک و مسمومیت می‌شود. همچنین هرگز برای پایین آوردن تب کودکان از آسپرین استفاده نکنید، زیرا می‌تواند عارضه خطرناکی برای مغز و کبد کودک به همراه داشته باشد.

حشمت رحیمی در پایان با هشدار نسبت به نشانه‌های خطری که نیازمند مراجعه فوری به اورژانس است، تأکید کرد: اگر کودکی به تب بالای ۳۸.۵ درجه دچار شد که با داروی تب‌بر پایین نیامد، یا علائمی مثل تشنج، تنگی نفس و تنفس بسیار تند، فرورفتن دنده‌ها و قفسه سینه هنگام نفس‌کشیدن، صدای خس‌خس یا خفگی هنگام سرفه، خواب‌آلودگی غیرعادی و بیدارنشدن، کبودی دور لب‌ها و ناخن‌ها، و استفراغ‌های پیاپی که مانع از جذب هرگونه مایعات می‌شود را نشان داد، والدین نباید حتی یک‌لحظه در منزل درنگ کنند و باید کودک را فوراً به نزدیک‌ترین اورژانس یا مرکز درمانی برسانند.

انتهای خبر/ 224224