دکتر مجتبی شفیعی‌خانی، متخصص داروسازی بالینی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شبراز در گفت و گو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی شیرازه، تصریح کرد: دوران بارداری یکی از حساس‌ترین مراحل زندگی زنان به شمار می‌رود؛ دوره‌ای که سلامت مادر و جنین به صورت مستقیم با یکدیگر در ارتباط است و هرگونه اقدام درمانی، مصرف دارو یا حتی استفاده از مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی باید با دقت و آگاهی انجام شود. متخصصان حوزه سلامت همواره نسبت به خطرات مصرف خودسرانه دارو در این دوران هشدار داده‌اند؛ موضوعی که می‌تواند پیامدهای جبران‌ ناپذیری برای جنین به همراه داشته باشد.

وی با اشاره به اهمیت توجه به ایمنی دارویی در دوران بارداری اظهار کرد: بسیاری از داروها توانایی عبور از سد جفت را دارند و می‌توانند وارد گردش خون جنین شوند. این مسئله باعث می‌شود مصرف برخی داروها بر روند رشد، تکامل و شکل‌گیری اندام‌های جنین اثرگذار باشد و در مواردی حتی خطر بروز ناهنجاری‌های مادرزادی را افزایش دهد.

این مقام مسئول با بیان اینکه بارداری تنها یک تغییر ساده در وضعیت جسمی مادر نیست، افزود: در این دوران تغییرات گسترده‌ای در عملکرد اندام‌ها و سیستم‌های مختلف بدن ایجاد می‌شود. افزایش حجم خون، تغییر عملکرد کلیه‌ها و کبد، تغییرات هورمونی و دگرگونی در فرآیند جذب و دفع داروها از جمله عواملی هستند که می‌توانند اثربخشی و ایمنی داروها را تحت تأثیر قرار دهند.

این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به برخی باورهای نادرست در جامعه گفت: متأسفانه بسیاری از افراد تصور می‌کنند داروهای بدون نسخه یا فرآورده‌های گیاهی به دلیل منشأ طبیعی خود کاملاً بی‌خطر هستند، در حالی که چنین تصوری از نظر علمی صحیح نیست.

دشفیعی‌خانی با بیان اینکه برخی گروه‌های دارویی نیازمند احتیاط بیشتری در دوران بارداری هستند، افزود: داروهای ضدتشنج، داروهای مورد استفاده در بیماران پیوندی، برخی داروهای اعصاب و روان، آرام‌بخش‌ها، داروهای هورمونی و تعدادی از مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی در زمره داروهایی قرار دارند که مصرف آنها باید با دقت و تحت نظارت پزشک انجام شود. 

وی با تأکید بر اهمیت سه‌ماهه نخست بارداری اظهار داشت: در هفته‌های ابتدایی بارداری، اندام‌های اصلی و حیاتی جنین در حال شکل‌گیری هستند و هرگونه عامل آسیب‌رسان می‌تواند روند طبیعی تکامل جنین را مختل کند. به همین دلیل مصرف برخی داروها در این بازه زمانی حساس، خطر بروز ناهنجاری‌های مادرزادی را افزایش می‌دهد و باید با احتیاط بسیار زیادی صورت گیرد.

این متخصص داروسازی بالینی در ادامه یکی از چالش‌های مهم را مصرف دارو پیش از آگاهی از بارداری عنوان کرد و گفت: در بسیاری از موارد، زنان در هفته‌های نخست بارداری هنوز از باردار بودن خود اطلاع ندارند و ممکن است داروهایی را مصرف کنند که برای جنین مناسب نباشد. این مسئله اهمیت برنامه‌ریزی برای بارداری، مشاوره دارویی و مراجعه منظم به پزشک را دوچندان می‌کند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در عین حال تأکید کرد که بارداری به معنای قطع تمامی داروها نیست و برخی بیماری‌های مزمن و زمینه‌ای نیازمند ادامه درمان هستند. 

انتهای خبر/۲۲۴۲۲۴

خبرنگار: فاطمه شعبانی