یادداشت؛
مردادگان؛ پیوند میراث فرهنگی و گردشگری پایدار
جشن مردادگان با پیشینهای کهن، میتواند فراتر از یک آیین تاریخی، به رویدادی اثرگذار در گردشگری فرهنگی ایران تبدیل شود.
به گزارش گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، در سالهای اخیر، گردشگری فرهنگی جایگاه متفاوتی در صنعت گردشگری جهان پیدا کرده است. دیگر بسیاری از گردشگران تنها برای دیدن بناهای تاریخی یا آثار ثبتشده سفر نمیکنند؛ آنها میخواهند فرهنگ یک سرزمین را لمس کنند، در آیینهای آن حضور داشته باشند و با روایتهایی آشنا شوند که در کتابهای تاریخ کمتر دیده میشود.
در چنین شرایطی، ایران با برخورداری از جشنها و آیینهای کهن، ظرفیتهای ارزشمندی در اختیار دارد که هنوز آنگونه که باید معرفی نشدهاند. یکی از این ظرفیتها، جشن «مردادگان» است.
جشنی با ریشه در فرهنگ ایرانی
مردادگان از جشنهای کهن ایران است که در روز امرداد از ماه امرداد برگزار میشد. واژه «امرداد» در زبان اوستایی به معنای بیمرگی و جاودانگی است و در باور ایرانیان باستان، با سرسبزی، رویش و پایداری زندگی پیوند داشته است. به مرور زمان، «امرداد» در گفتار عمومی به «مرداد» تبدیل شد و همین تغییر، باعث شد معنای اصلی این واژه تا حدی فراموش شود.
آنچه مردادگان را متمایز میکند، تنها قدمت تاریخی آن نیست؛ بلکه مفاهیمی است که در دل این جشن نهفته است. احترام به طبیعت، توجه به گیاهان و ارزش نهادن به استمرار زندگی، موضوعاتی هستند که حتی امروز نیز میتوانند برای مخاطب داخلی و خارجی جذاب و قابل تأمل باشند.
گردشگری فرهنگی فقط بازدید از آثار تاریخی نیست
در سالهای اخیر، بسیاری از کشورها توانستهاند جشنهای بومی خود را به رویدادهایی اثرگذار در تقویم گردشگری تبدیل کنند. گردشگر امروز به دنبال تجربه است؛ تجربهای که بتواند فرهنگ مقصد را برای او روایت کند. به همین دلیل، جشنها و آیینهای محلی گاهی بیش از یک بنای تاریخی در ذهن مسافر ماندگار میشوند.
در ایران نیز چنین ظرفیتی وجود دارد، اما هنوز کمتر به آن پرداختهایم. مردادگان میتواند با برنامهریزی مناسب، بهانهای برای برگزاری رویدادهای فرهنگی، نمایشگاههای صنایعدستی، معرفی خوراکهای سنتی، اجرای موسیقی آیینی و نشستهای تخصصی باشد. چنین برنامههایی علاوه بر معرفی بهتر فرهنگ ایرانی، میتواند به رونق گردشگری در فصل تابستان نیز کمک کند.
یزد؛ نمونهای از یک ظرفیت بالفعل
اگر بخواهیم برای برگزاری چنین رویدادی یک مقصد مناسب معرفی کنیم، یزد یکی از نخستین گزینههاست. حضور جامعه زرتشتی، حفظ بخشی از آیینهای کهن و جایگاه این استان در میراث فرهنگی ایران، فرصت مناسبی برای معرفی مردادگان فراهم کرده است. البته این ظرفیت تنها به یزد محدود نمیشود و سایر مناطق کشور نیز میتوانند متناسب با پیشینه تاریخی خود در معرفی جشنهای ایرانی نقشآفرینی کنند.
احیای آیینها نیازمند نگاه علمی است
نکتهای که نباید از آن غافل شد، حفظ اصالت این آیینهاست. اگر قرار باشد جشنهای تاریخی صرفاً به برنامههایی نمایشی تبدیل شوند، نه کمکی به گردشگری میکنند و نه تصویر درستی از فرهنگ ایران ارائه خواهند داد. معرفی این جشنها باید بر پایه پژوهش، اسناد تاریخی و مشارکت متخصصان حوزه میراث فرهنگی انجام شود تا هم اعتبار علمی آن حفظ شود و هم برای گردشگر جذاب باشد.
به باور من، گردشگری ایران بیش از هر زمان دیگری به روایتهای فرهنگی نیاز دارد. جشنهایی مانند مردادگان میتوانند بخشی از این روایت باشند؛ روایتهایی که هم هویت تاریخی ما را زنده نگه میدارند و هم فرصتهای تازهای برای توسعه گردشگری و اقتصاد محلی ایجاد میکنند. شاید وقت آن رسیده باشد که به این میراث کمتر دیدهشده، نه صرفاً به چشم یادگاری از گذشته، بلکه بهعنوان سرمایهای برای آینده گردشگری کشور نگاه کنیم.
نویسنده: خديجه بیضاوی
لینک کوتاه خبر
برچسبها
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!