شیرازه گزارش میدهد؛
خُرُّمَه؛ روایتی از تاریخ و هویت ۲۵۰۰ساله خرامه
به مناسبت هفته کتاب، به معرفی کتاب ارزشمند «خُرُّمَه؛ جغرافیای تاریخی شهرستان خِرامِه»، اثر پژوهشگر پیشکسوت استاد «اله قلی قنبری فرد» میپردازیم؛ اثری که ریشههای کهن، مفاخر و هویت دیرپای دیار کربال را به تصویر میکشد.
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، در روزگاری که هیاهوی جهان مدرن و غبار فراموشی بر تاریخ و اصالت بومی سایه افکنده است، ورقزدن برگهای هویت یک سرزمین کهن، رسالتی است که تنها از عهده شیفتگان و خاک خوردگان وادی فرهنگ و هنر برمیآید. به بهانه هفته کتاب و کتابخوانی، این بار صفحه فرهنگ را به نام دیاری مزین میکنیم که خاکش با عطر غیرت، حماسه، عرفان و نجابت درآمیخته است کهن دیار «خُرُّمَه» «خرامه».
سخن از کتابی است که خلأ سالها نبود یک منبع تاریخی جامع، مستند و میدانی را برای دیار کربال و خرامه پرکرده است؛ کتاب «خُرُّمَه؛ جغرافیای تاریخی شهرستان خِرامِه»، ثمره سالها پژوهش، صدها ساعت مصاحبه میدانی با کهنسالان و بررسی در منابع اصیل تاریخی به قلم پژوهشگر و چهره نامآشنای فرهنگی و مدیریتی این دیار، «اله قلی قنبری فرد».
از بیستون تا رود کُر؛ سندی مکتوب از عظمت ۲۵۰۰ساله خرامه
کتاب «خُرُّمَه» صرفاً یک گردآوری تاریخی نیست؛ بلکه دائرةالمعارفی محلی در قطع رحلی و در حدود ۷۰۰ صفحه مصور و نیمهرنگی است که در یازده فصل مدون شده است. نویسنده با ظرافتی مثالزدنی و استناد به سنگنبشته تاریخی بیستون و وقایعنگاری نبردهای داریوش با مدعیان تاجوتخت، اثبات میکند که این کهن بوم دستکم از سال ۵۱۰ پیش از میلاد «دوران حکومت کوروش و هخامنشیان» یکی از کانونهای بنیادین و سکونتگاههای اثرگذار بر جغرافیای فارس و ایرانزمین بوده است.
در فصلهای خواندنی این اثر ارزشمند، از «وقایع اتفاقیه» تاریخی گرفته تا نقش بیبدیل رزمندگان و ایثارگران شهرستان خرامه در هشت سال دفاع مقدس به تصویر کشیده شده است. همچنین معرفی مفاخر و استوانههای علم و ادب همچون «قوامالدین کُربالی»، «مولانا شجاعالدین کربالی» و ۱۶ چهره برجسته از خاندان عارف و دانشمند «آل بنجیر»، پیوند نسل امروز را با ریشههای غنی معرفتی این خاک برقرار میسازد.
بخش جذاب دیگر کتاب، فصلی ویژه به تبارشناسی و سرگذشت جامعه غیور عشایری منطقه است؛ جمعیتی که نزدیک به ۳۰ درصد ساکنان شهرستان را تشکیل میدهند و نویسنده بادقت به واکاوی ایلات، طوایف و تیرههای مختلف آنان پرداخته است.
خُرُّمَه یا خرامه؟ مطالبهای هویتی در آینه پژوهش زبانی
یکی از مهمترین و درخشانترین بخشهای کتاب که نویسنده نیز بر آن تأکید دارد، بازخوانی اصالت نام این دیار است. نام کتاب برگرفته از هویت کهن شهر، یعنی «خُرُّمَه» است؛ واژهای با معانی بلند که عامه مردم آن را ترکیبی از «خور» «خورشید» و «مه» «ماه» میدانند، پژوهشگرانی چون مرحوم دکتر صداقت کیش آن را نشان از خرمی و سرسبزی ناشی از گذر «رود کُر» برمیشمارند و زبانشناسانی چون دکتر مهستا زارع ریشه آن را در واژه پهلوی «hu-ramag» «به معنای جایگاه خوشآبوهوا و گلههای نیکو» تحلیل کردهاند.
به استناد کتاب، از کهنترین متون تاریخی چون «المسالک و الممالک» ابن خرداد به «۲۳۲ هـ.ق» تا حدود ۱۶۵ سال پیش، نام این منطقه همواره «خُرُّمَه» ضبط شده و ورود واژه «خرامه» حاصل سهوالقلمهای دوران قاجار «آثار جعفری» بوده است. نویسنده در خلال این اثر پژوهشی، از زبان مردم نجیب منطقه، یک مطالبه دغدغهمندانه را نیز پیش میکشد: اصلاح تابلوهای راهنمای مسیر و نگارش صحیح لاتین آن توسط اداره کل راهداری و حملونقل جادهای فارس تا نام اصیل این دیار دستخوش تحریف و تلفظهای ناصواب نگردد.
اله قلی قنبری فرد؛ نیمقرن مجاهدت از عرصه خدمت تا محراب قلم
نویسنده این کتاب قطور، شخصیتی است که عمر خود را در مسیر خدمت به مردم و پاسداری از فرهنگ شهرستان سپری کرده است. «اله قلی قنبری فرد» متولد ۱۳۳۷ در خرامه، از نخستین سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی «۱۳۵۸» پایدررکاب خدمت نهاد؛ از کارشناسی امور اجتماعی، بخشداری و سه دوره سرپرستی بخشداری کربال با احکام استانداران وقت گرفته تا ۳۴ سال مدیریت ستادهای بحران، سوخت، ارزاق و دبیری ستادهای متعدد انتخابات و یادوارههای شهدا.
وی پس از بازنشستگی؛ هشت سال حضور مؤثر در تهران، همکاری با ستاد مردمی نمازجمعه، دفتر نمایندگی مجلس و تنظیم برنامههای فشرده مرحوم حضرت آیتالله حائری شیرازی (ره)، گوشهای از کارنامه پربار اوست.
اما آنچه شخصیت قنبری فرد را برجسته میسازد، پیوند مدیریت اداری با شور هنری و رسانهای است. او سالها خبرنگار صداوسیما و روزنامههای سراسری در منطقه بوده، در عرصه تئاتر شاگردان زیادی پرورانده و در کسوت شاگردی ممتاز استاد نامدار خوشنویسی فارس، زندهیاد «حمید دیرین»، بانی و مؤسس انجمن خوشنویسان خرامه شد؛ پایگاهی که اساتید ممتازی را به جامعه هنری استان هدیه داد. کتابهای «خرامه و کربال در یک نگاه»، «بررسی وضعیت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی بخش کربال» و «طرح توجیهی شهرستان خرامه» نیز از دیگر برگهای زرین کارنامه تألیفی او به شمار میروند و «کتاب تبارشناسی جمعیت» شهر خرامه نیز به قلم این پژوهشگر پرتلاش در حال تألیف و آمادهسازی است.
سخن پایانی؛
هفته کتاب و کتابخوانی، فرصتی مغتنم است تا ضمن پاسداشت تلاشهای خالصانه استاد اله قلی قنبری فرد، کتاب «خُرُّمَه» را نهتنها بهعنوان یک اثر بومی، بلکه بهعنوان یک سند تاریخی معتبر و افتخارآمیز در ویترین پژوهشهای هویتی استان فارس بازخوانی کنیم؛ اثری که نشان داد دیار نخل و آفتاب و رود کر، ریشههایی به ژرفای تاریخ این سرزمین دارد.
انتهای خبر/ 224224
لینک کوتاه خبر
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!