شیرازه گزارش میدهد؛
نگاهی به گنجینه اهالی قلم در جنوب فارس
فراشبند، سرزمین تاریخ و فرهنگ و روایتهای ماندگار، در کنار پیشینه کهن خود، خاستگاه نویسندگانی است که هرکدام با نگاهی متفاوت، بخشی از هویت این دیار و داشتههای فرهنگی و اجتماعی آن را در صفحات کتاب ثبت کردهاند.
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «شیرازه»، فراشبند، سرزمین تاریخ و فرهنگ و روایتهای ماندگار، در کنار پیشینه کهن خود، خاستگاه نویسندگانی است که هرکدام با نگاهی متفاوت، بخشی از هویت این دیار و داشتههای فرهنگی و اجتماعی آن را در صفحات کتاب ثبت کردهاند؛ از سید رزاق امیری، جانباز دفاع مقدس و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ فارس، تا اسماعیل پولادی، نویسنده آثار حوزه دفاع مقدس و مدیریت و جامعهشناسی سازمانها؛ دو چهره از اهالی قلم که دغدغه مشترکشان، ماندگار کردن اندیشه، تجربه و روایت برای نسلهای آینده است.
شهرستانی با پیشینه تاریخی و فرهنگی دیرینه در جنوب استان فارس، تنها با آثار تاریخی، ظرفیتهای طبیعی و میراث کهن خود شناخته نمیشود؛ این سرزمین در کنار همه داشتههای تاریخیاش، از گنجینهای ارزشمند از اندیشه، فرهنگ، ادبیات و روایت نیز برخوردار است؛ گنجینهای که در گذر سالها، با تلاش صاحبان قلم، نویسندگان، شاعران، پژوهشگران و علاقهمندان به کتاب و فرهنگ شکل گرفته و بخشی از هویت فرهنگی این شهرستان را به خود اختصاص داده است.
در فراشبند، فرهنگ و ادبیات همواره بستری برای بیان اندیشهها، ثبت خاطرات، روایت زندگی مردم، انتقال تجربههای نسلهای گذشته و بازتاب دغدغههای اجتماعی بوده است. مردمانی که تاریخ، آداب، رسوم، باورها و سبک زندگی آنان ریشه در گذشتهای پرماجرا دارد، روایتهای بسیاری برای گفتن و ثبت کردن دارند؛ روایتهایی که گاه در قالب شعر و ادبیات، گاه در قالب پژوهشهای تاریخی و فرهنگی و گاه در صفحات کتابهایی که حاصل سالها مطالعه و تحقیق است، به یادگار ماندهاند.
کتاب در این میان، تنها وسیلهای برای خواندن و آموختن نیست، بلکه پلی میان گذشته و آینده، حافظهای برای ثبت هویت و بستری برای ماندگاری اندیشههاست. نویسندگان فراشبند نیز با تکیه بر همین رسالت فرهنگی، تلاش کردهاند بخشی از داشتههای تاریخی، اجتماعی، فرهنگی، علمی و ادبی شهرستان را در قالب آثار مکتوب به نسل امروز و فردا منتقل کنند.
نگاهی به فعالیت برخی از نویسندگان این شهرستان نشان میدهد که قلم در فراشبند، موضوعات متنوعی را دنبال کرده است؛ از تاریخ و فرهنگ مردم و جغرافیای تاریخی فارس گرفته تا خاطرات و زندگی شهدای دفاع مقدس و مباحث تخصصی مدیریت و جامعهشناسی. در این میان، معرفی دو تن از اهالی قلم این دیار، نمونهای از ظرفیتهای متنوع فرهنگی و پژوهشی فراشبند است.
سید رزاق امیری؛ جانبازی که تاریخ و فرهنگ فارس را به قلم سپرد
سید رزاق امیری، نویسنده، شاعر و پژوهشگر متولد دوازدهم دیماه ۱۳۴۱ در شهرستان فراشبند، از چهرههایی است که بخش مهمی از فعالیتهای فرهنگی و پژوهشی خود را به ثبت تاریخ، فرهنگ، آدابورسوم و هویت مردم فارس اختصاص داده است.
او در دوران دفاع مقدس از رزمندگان گردان ۶۳۱ تیپ امام سجاد(ع) فارس بود و در کنار همرزمان شهید خود در جبههها حضور داشت. امیری در این دوران به درجه جانبازی ۷۰ درصد و بالاتر نائل شد و امروز با وجود محدودیتهای جسمی ناشی از جانبازی، همچنان مسیر پژوهش، مطالعه و نگارش را دنبال میکند.
یکی از آثار مهم این نویسنده، کتاب «تاریخ و فرهنگ مردم فراشبند» است؛ اثری ۶۱۲ صفحهای که در سال ۱۳۸۲ با بهرهگیری از ۲۰۸ عنوان منبع پژوهشی و تحقیقات میدانی گسترده، از سوی انتشارات نوید شیراز منتشر شد.
این کتاب تلاشی برای ثبت و معرفی پیشینه تاریخی و فرهنگی زادگاه نویسنده است؛ اثری که با پرداختن به تاریخ و فرهنگ مردم فراشبند، بخشی از داشتههای اجتماعی و فرهنگی این منطقه را در قالب یک منبع مکتوب در اختیار علاقهمندان و پژوهشگران قرار میدهد.
امیری در ادامه فعالیتهای پژوهشی خود، مجموعه سهجلدی «پارسه» را نیز با موضوع تاریخ فارس، شهرها و روستاهای این استان تألیف کرد. این مجموعه در مجموع ۳ هزار و ۴۵۰ صفحه دارد و چاپ نخست آن در سال ۱۳۹۱ و چاپ دوم در سال ۱۳۹۸ از سوی انتشارات نوید شیراز منتشر شده است.
«پارسه» را میتوان حاصل نگاه گسترده این پژوهشگر به جغرافیای تاریخی و فرهنگی فارس دانست؛ تلاشی برای گردآوری اطلاعات درباره مناطق مختلف استان و فراهم کردن زمینه شناخت بهتر پیشینه شهرها و روستاهایی که هرکدام بخشی از هویت تاریخی این سرزمین را تشکیل میدهند.
فعالیتهای امیری به این دو اثر محدود نمانده و کتاب «سفرنامه جنوب ایران» در حدود چهار هزار صفحه و همراه با صدها قطعه عکس، از دیگر آثار اوست که به سرگذشتنامه، فرهنگ مردم و رخدادهای تاریخی شصت سال اخیر میپردازد و در مرحله بازنگری و آمادهسازی برای انتشار قرار داشته است.
«مجموعه اشعار و کلمات سید رزاق امیری»، «سفرنامه حج سال ۱۳۹۴ و حادثه منا»، سفرنامههای سوریه و عراق و کتاب «زندگینامه یک عارف شیرازی» نیز از دیگر آثار آماده انتشار یا در دست تدوین این نویسنده به شمار میروند.
آنچه در مسیر فعالیت امیری اهمیت دارد، توجه به ضرورت ثبت تاریخ محلی و فرهنگ مردم است؛ چراکه بسیاری از روایتهای مربوط به زندگی اجتماعی، سنتها، آدابورسوم و پیشینه مناطق مختلف، اگر بهموقع ثبت و مستند نشوند، ممکن است با گذر زمان از حافظه نسلها محو شوند.
اسماعیل پولادی؛ از روایت شهدای دفاع مقدس تا پژوهش در مدیریت و سازمان
اسماعیل پولادی، متولد بیستم فروردینماه ۱۳۵۶، قرار دارد؛ نویسندهای که فعالیتهای تألیفی خود را در دو حوزه متفاوت اما ارزشمند دنبال کرده است: حوزه دفاع مقدس و معرفی شهدا، و حوزه تخصصی مدیریت و جامعهشناسی سازمانها.
پولادی درباره علاقه خود به کتاب و نویسندگی میگوید: «همیشه به نویسندگی علاقه داشتم. از دوران دبستان کتابخانه شخصی در خانه داشتم و همواره کتاب میخریدم. حتی امروز هم خرید کتاب بخشی از سبد خرید ماهانه من است. همانطور که به مطالعه علاقه داشتم، به نوشتن کتاب هم علاقهمند بودم و این علاقه همیشه در وجودم بوده است.»
وی نخستین تجربه تألیف کتاب را در سال ۱۳۹۶ رقم زد و از آن زمان تاکنون آثاری را در دو زمینه تخصصی و فرهنگی به رشته تحریر درآورده است، از جمله این کتابها میتوان به «یل مهمربان» درباره سردار شهید غلامحسین کرمی، «المحمود» درباره سردار شهید محمود باقرینژاد و «خورشید شبهای شرهانی» درباره سردار شهید کرامتالله مرادی اشاره کرد.
این نویسندهای درباره آثار خود در حوزه دفاع مقدس میگوید: «سه کتاب با موضوع زندگی و خاطرات شهدای غواص و فرماندهان گردان غواص امام علی(ع) تألیف کردهام که هرکدام حاصل گردآوری خاطرات خانواده، دوستان، همرزمان و همسران این شهداست.»
کتاب«یل مهربان» به زندگی و خاطرات سردار شهید غلامحسین کرمی اختصاص دارد؛ شهیدی که به گفته این نویسنده، نخستین شهید غواص گردان امام علی(ع) بود و در عملیات کربلای ۴ به مقام رفیع شهادت نائل آمد.
کتاب دوم با عنوان «یل محمود» به زندگی و خاطرات سردار شهید محمود باقرینژاد، از فرماندهان گردان غواص امام علی(ع)، میپردازد. سومین اثر نیز با عنوان «خورشید شبهای شبانی» درباره سردار شهید کرامتالله مرادی است.
وی با اشاره به شیوه پژوهش و گردآوری اطلاعات در این سه اثر توضیح میدهد: «برای جمعآوری خاطرات این شهدا از روش تحقیق گلولهبرفی استفاده کردم. در این روش، ابتدا به سراغ یکی از همرزمان یا افرادی میرویم که شناخت و خاطرهای از شهید دارند. پس از ثبت روایت او، از طریق همان فرد با شخص دیگری آشنا میشویم که خاطرات یا اطلاعات بیشتری در اختیار دارد. این روند بهصورت زنجیرهای ادامه پیدا میکند تا جایی که دادههای جدید به حد اشباع برسد و امکان گردآوری حداکثری خاطرات و روایتهای مرتبط فراهم شود.
فراشبند؛ پیشینهای فراتر از امروز در فرهنگ کتاب و تألیف
پولادی در بخش دیگری از صحبتهای خود، به پیشینه کتابخوانی و تألیف در فراشبند اشاره میکند و معتقد است علاقه به کتاب و ایجاد کتابخانههای شخصی در این شهرستان، موضوعی تازه و محدود به سالهای اخیر نیست.
وی با اشاره به وجود نامها و آثار نویسندگان و اهل قلم قدیمی فراشبند میگوید: اگر امروز به کتابخانه عمومی مراجعه کنید، با نام افرادی از فراشبند آشنا میشوید که حتی حدود صد سال پیش در خانههای خود کتابخانه شخصی داشتهاند و به تألیف کتاب نیز میپرداختهاند.
این نویسنده و فعال حوزه فرهنگ و ئکترای جامعه شناسی با اشاره به حاج شیخ حسنی و کتابخانه شخصی او در گذشته، این پیشینه را نشانهای از ریشهدار بودن فرهنگ مطالعه و تألیف در فراشبند میداند و معتقد است چنین سابقهای مسئولیت خانوادهها و فعالان فرهنگی امروز را برای توجه بیشتر به کتاب سنگینتر میکند.
از نگاه پولادی، فراشبند ظرفیت انسانی و فرهنگی ارزشمندی در حوزه نویسندگی و پژوهش دارد و توجه به این ظرفیت میتواند زمینهساز حضور بیشتر نسل جوان در عرصههای ادبی و علمی باشد.
وی در این زمینه تأکید میکند: والدین باید روزانه مطالعه داشته باشند تا فرزندان از آنها الگو بگیرند. به اعتقاد من، در همه خانهها باید کتابخانه شخصی وجود داشته باشد و خرید کتاب به یکی از برنامههای ثابت خانواده تبدیل شود. حتی اگر هر خانواده در سبد خرید ماهانه خود دستکم یک کتاب برای خود و کتابی برای فرزندانش در نظر بگیرد، میتواند گام مؤثری در تقویت فرهنگ مطالعه بردارد.
دو نویسنده، دو مسیر و یک دغدغه مشترک
امیری با تکیه بر پژوهشهای تاریخی و فرهنگی، در مسیر ثبت هویت محلی، تاریخ فارس و روایتهای جنوب ایران گام برداشته و پولادی با تألیف آثاری در حوزه دفاع مقدس و مدیریت، تلاش کرده است هم حافظه ایثار و مقاومت را زنده نگه دارد و هم دانش تخصصی را در قالب کتاب به مخاطبان منتقل کند.
یکی از این دو نویسنده، تاریخ و فرهنگ یک سرزمین را در صفحات کتاب جستوجو میکند و دیگری، خاطرات شهدا و مباحث علمی را به قلم میآورد؛ اما هر دو در یک نقطه به هم میرسند: باور به اینکه تجربهها، اندیشهها و داشتههای ارزشمند جامعه باید ثبت شوند تا در گذر زمان از میان نروند.
هفته کتاب و کتابخوانی فرصتی است تا علاوه بر توجه به ضرورت افزایش سرانه مطالعه، به نویسندگان و پژوهشگرانی نیز پرداخته شود که گاه دور از هیاهوی رسانهای، سالها برای تولید آثار مکتوب تلاش کردهاند.
معرفی این چهرهها تنها پاسداشت تلاشهای فردی آنان نیست، بلکه میتواند زمینهای برای شناخت ظرفیتهای فرهنگی شهرستان، تشویق نسل جوان به مطالعه و نویسندگی و تقویت جریان تولید کتاب در مناطق مختلف استان فارس باشد.
فراشبند امروز در کنار میراث تاریخی و فرهنگی خود، به پشتوانه اهالی قلم و پژوهشگرانی که از گذشته تا امروز برای ثبت روایتهای این سرزمین تلاش کردهاند، سرمایهای ارزشمند در حوزه فرهنگ مکتوب دارد؛ سرمایهای که دیدهشدن، حمایت و معرفی آن میتواند راه را برای پرورش نویسندگان تازه و ماندگاری بیشتر نام این شهرستان در عرصه فرهنگ و ادبیات هموار کند.
خبرنگار: فاطمه شعبانی
انتهای خبر/224224
لینک کوتاه خبر
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!